จัดทำโดย: Cloud Thunder Threat Intelligence
หัวข้อ: เครือข่าย 764 · No Lives Matter (NLM) · Maniac Murder Cult (MKY) และระบบนิเวศ The Com
ประเภทเอกสาร: บทวิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์ด้านภัยคุกคาม (Strategic Threat Assessment)
มุมมอง: ความมั่นคงของประเทศไทยและความปลอดภัยของเด็กและเยาวชนบนพื้นที่ดิจิทัล
ฐานข้อมูล: Combating Terrorism Center at West Point, Institute for Strategic Dialogue (ISD), Anti-Defamation League (ADL), Global Network on Extremism and Technology (GNET), กระทรวงยุติธรรมและ FBI สหรัฐฯ, สื่อสอบสวน ProPublica, สื่อฟิลิปปินส์ (Philstar/Rappler/PNA), Thai PBS Verify และฐานข่าวของ Cloud Thunder

หมายเหตุด้านเนื้อหา: รายงานฉบับนี้กล่าวถึงการล่วงละเมิดเด็ก การทำร้ายตัวเอง และเหตุความรุนแรงร้ายแรง เนื้อหาเขียนขึ้นเพื่อการป้องกันและกำหนดนโยบาย จึงเลี่ยงการบรรยายวิธีการเชิงปฏิบัติการ ชื่อห้องแชท คำค้น หรือรายละเอียดใด ๆ ที่อาจถูกนำไปใช้ซ้ำ

สรุปฉบับย่อ — สิ่งที่เกิดขึ้น และสิ่งที่ต้องเฝ้าดู (อ่าน 3 นาที)

รายงานฉบับนี้ยาว จึงเริ่มด้วยสรุปสั้นที่สุดสำหรับผู้ที่ต้องการภาพรวมก่อน

เกิดอะไรขึ้น ภายในแปดสัปดาห์ระหว่างเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม 2569 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้เกิดเหตุกราดยิงในสถานศึกษาสามครั้ง — ตักโลบัน ฟิลิปปินส์ (22 มิ.ย.) นนทบุรี ประเทศไทย (7 ส.ค.) และซัมบวงกา ฟิลิปปินส์ (18 ส.ค.) ผู้ก่อเหตุทุกรายเป็นนักเรียนอายุ 14–15 ปี ทุกรายใช้อาวุธปืนของคนในครอบครัว และทั้งสามเหตุการณ์มีร่องรอยของโลกออนไลน์อยู่เบื้องหลัง ผู้ก่อเหตุที่นนทบุรีเปิดดูคลิปเหตุกราดยิงต่างประเทศห้าคลิปในแปดวันก่อนลงมือ ส่วนผู้ก่อเหตุที่ซัมบวงกา สวมกล้องติดตัวและถ่ายทอดสดการโจมตีของตัวเอง ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่ต้องเตรียมการล่วงหน้าและมีไว้เพื่อ “ผู้ชม” เท่านั้น

ใครอยู่เบื้องหลังแนวคิดแบบนี้ มีเครือข่ายออนไลน์ระดับโลกชื่อ 764 และระบบนิเวศที่ใหญ่กว่าชื่อ The Com ซึ่งทำสิ่งนี้อย่างเป็นระบบมาตั้งแต่ปี 2563 คือหาเด็กเปราะบางในเกม กดขี่ด้วยการแบล็กเมล แล้วบีบให้ก่อความรุนแรงจริงเพื่อแลกกับสถานะในกลุ่ม ชุดข้อมูลของ CTC West Point บันทึกการจับกุมแล้ว 295 รายใน 33 ประเทศ ผู้เสียหาย 5,375 ราย และผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 22 ราย จนแคนาดาและนิวซีแลนด์ขึ้นบัญชีกลุ่มนี้เป็นองค์กรก่อการร้ายเมื่อธันวาคม 2568

จุดเริ่มต้นอยู่ที่ไหน ไม่ได้อยู่บนดาร์กเว็บ แต่อยู่บน เกมที่เด็กประถมเล่นกันทุกบ้าน โดยเฉพาะ Roblox และ Minecraft ผู้ชักจูงเข้าหาเด็กในเกม สร้างความสนิทสนม แล้ว ชวนย้ายไปคุยต่อบน Discord หรือแอปแชทอื่น ซึ่งเป็นห้องปิดที่ระบบคุ้มครองเด็กของเกมและสายตาของพ่อแม่เอื้อมไม่ถึง จากจุดนั้นการกดขี่จึงเริ่มขึ้น

ประเทศไทยอยู่ตรงไหน มีเคสเด็กไทยระดับประถมที่ถูกชักจูงผ่าน Roblox เข้ากลุ่มบน Discord แล้วถูกกดดันให้ทำร้ายตัวเองและถ่ายภาพบาดแผลส่งเข้ากลุ่มแล้ว ผู้ปกครองไม่รู้ตัวจนพบบาดแผล และเมื่อเรื่องถูกเผยแพร่ก็มีผู้ปกครองรายอื่นระบุว่าพบชุมชนลักษณะเดียวกัน ไทยจึงไม่ได้อยู่ในสถานะประเทศที่ยังไม่ถูกกระทบอีกต่อไป

สิ่งที่ต้องเฝ้าดูที่สุด ไม่ใช่ตัวเกม แต่คือ คอมมูนิตี้และห้องแชทที่ลูกเข้าไปหลังออกจากเกม สัญญาณที่สำคัญที่สุดสามอย่างคือ (1) มีคนที่เพิ่งรู้จักในเกมชวนย้ายไปคุยกันที่ Discord หรือแอปอื่น (2) เด็กเริ่มมีความลับ ถอยห่างจากครอบครัว และหวงจอผิดปกติ (3) พบบาดแผลที่เป็นรูปตัวอักษรหรือสัญลักษณ์ ไม่ใช่รอยกรีดทั่วไป ข้อสุดท้ายคือลายเซ็นเฉพาะของเครือข่ายนี้และถือเป็นเหตุฉุกเฉิน รายละเอียดทั้งหมดอยู่ในส่วนที่ 4 ซึ่งเขียนไว้สำหรับผู้ปกครองและครูโดยเฉพาะ

สิ่งที่ห้ามทำเมื่อสงสัย อย่าเริ่มด้วยการยึดเครื่องหรือลงโทษ เพราะจะยืนยันสิ่งที่ผู้ชักจูงบอกเด็กไว้พอดี และทำให้เด็กปิดข้อมูล ให้เริ่มด้วยการบอกเด็กว่า จะไม่ถูกลงโทษ แล้วเก็บหลักฐานไว้โดยไม่ลบ ก่อนประสานผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตควบคู่กับเจ้าหน้าที่

แผนที่นำทางรายงานฉบับนี้

บทสรุปเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Summary)

ตลอดสองปีที่ผ่านมา หน่วยงานความมั่นคงทั่วโลกเผชิญภัยคุกคามรูปแบบใหม่ที่ไม่เข้ากรอบการวิเคราะห์เดิม เพราะมันไม่ใช่กลุ่มก่อการร้ายที่มีอุดมการณ์ ไม่ใช่แก๊งอาชญากรรมที่ล่าเงิน และไม่ใช่ขบวนการล่วงละเมิดทางเพศเด็กแบบดั้งเดิม แต่เป็นทั้งสามอย่างพร้อมกันในโครงสร้างเดียว เครือข่ายนี้คือ 764 และระบบนิเวศที่มันสังกัดอยู่ซึ่งเรียกกันว่า The Com (ย่อจาก “the community”)

สิ่งที่ทำให้เครือข่ายนี้ต้องถูกยกระดับเป็นวาระความมั่นคงของชาติ ไม่ใช่ขนาดของมัน แต่คือ จุดเริ่มต้นของห่วงโซ่ เพราะสนามคัดเลือกเหยื่อหลักไม่ได้อยู่บนดาร์กเว็บหรือฟอรัมสุดโต่ง แต่อยู่บน เกมที่เด็กประถมเล่นกันทุกบ้าน โดยเฉพาะ Roblox และ Minecraft ผู้ชักจูง (groomer) จะเข้าหาเด็กในเกม สร้างความสนิทสนม แล้วชวนย้ายบทสนทนาออกจากแพลตฟอร์มเกมไปยัง Discord หรือ Telegram ซึ่งเป็นพื้นที่ปิดที่ระบบคุ้มครองเด็กของเกมเอื้อมไม่ถึง จากจุดนั้นวงจรการกดขี่จึงเริ่มขึ้น

ชุดข้อมูลการจับกุมที่รวบรวมโดย Combating Terrorism Center at West Point (CTC) ครอบคลุมช่วง 1 กุมภาพันธ์ 2563 ถึง 20 พฤษภาคม 2569 บันทึกการจับกุม 295 ราย ใน 33 ประเทศ ผู้เสียหายที่ระบุตัวได้ 5,375 ราย และ ผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 22 ราย โดยอายุมัธยฐานของผู้กระทำอยู่ที่ 19 ปี ขณะที่อายุเฉลี่ยของผู้เสียหายอยู่ที่ 14.33 ปี (มัธยฐาน 13 ปี) ตัวเลขคู่นี้คือหัวใจของปัญหา เพราะมันบอกว่าเรากำลังพูดถึง เยาวชนที่ทำร้ายเยาวชน และผู้กระทำจำนวนมากเคยเป็นผู้เสียหายมาก่อน

บทวิเคราะห์ฉบับนี้ประเมินว่าเครือข่ายดังกล่าวมีนัยเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญ 7 ประการ ได้แก่

• (1) เงื่อนไขการเข้ากลุ่มเปลี่ยนจาก “ภาพลามก” เป็น “ความรุนแรงในโลกจริง” หลังการจับกุมแกนนำระดับสูงเมื่อเดือนเมษายน 2568 เกิดสุญญากาศทางอำนาจ และคนรุ่นใหม่ที่เน้นความรุนแรงเข้าแทนที่ผู้นำเดิมที่เน้นสื่อล่วงละเมิดเด็ก ISD ระบุว่าเงื่อนไขการพิสูจน์ตัวเปลี่ยนจากการผลิตสื่อลามกอนาจารเด็ก ไปเป็น การทำลายทรัพย์สิน วางเพลิง หรือใช้ความรุนแรงต่อคนจริง ซึ่งแปลว่าเด็กเปราะบางที่เคยถูกใช้เป็น “เหยื่อ” กำลังถูกแปรสภาพเป็น “อาวุธ”
• (2) เอเชียตะวันออกเฉียงใต้เกิดเหตุกราดยิงในสถานศึกษาสามครั้งภายในแปดสัปดาห์ ได้แก่ ตักโลบัน ฟิลิปปินส์ (22 มิถุนายน 2569) นนทบุรี ประเทศไทย (7 สิงหาคม 2569) และซัมบวงกา ฟิลิปปินส์ (18 สิงหาคม 2569) โดยผู้ก่อเหตุทุกรายเป็นนักเรียนวัย 14–15 ปีที่ก่อเหตุในโรงเรียนของตนเอง และ ทุกรายได้อาวุธจากคนในครอบครัวที่ถือครองปืนโดยชอบด้วยกฎหมาย กรณีซัมบวงกาเป็นกรณีที่มีลายเซ็นของเครือข่ายชัดเจนที่สุด เพราะผู้ก่อเหตุ สวมกล้องติดตัวและถ่ายทอดสดการโจมตีผ่าน Facebook Live ซึ่งตรงกับข้อกำหนดของกลุ่ม No Lives Matter ที่ให้สมาชิกบันทึกภาพการโจมตีไว้เป็นสื่อโฆษณาชวนเชื่อ และนายกเทศมนตรีเมืองซัมบวงกาได้ระบุถึงเครือข่าย 764 เป็นการเฉพาะ การประเมินความเชื่อมโยงอย่างละเอียดอยู่ในส่วนที่ 6.2
• (3) มีเหตุกราดยิงในสถานศึกษาที่เชื่อมโยงเครือข่ายนี้แล้วอย่างน้อยสองกรณีในสหรัฐฯ และสองกรณีในอาเซียนที่มีการอ้างชื่อเครือข่ายโดยเจ้าหน้าที่ ได้แก่เหตุที่โรงเรียน Abundant Life Christian School เมืองเมดิสัน รัฐวิสคอนซิน (16 ธันวาคม 2567) เหตุที่ Antioch High School เมืองแนชวิลล์ รัฐเทนเนสซี (22 มกราคม 2568) ซึ่งผู้ก่อเหตุทิ้งบันทึกอ้างถึงกลุ่ม MKY และ 764 โดยตรง และเหตุที่โรงเรียนมัธยม San Jose National High School เมืองตักโลบัน ประเทศฟิลิปปินส์ (22 มิถุนายน 2569) ที่กระทรวงยุติธรรมฟิลิปปินส์หยิบยกกรอบ “ความสุดโต่งเชิงทำลายล้าง” ขึ้นมาพิจารณาเป็นแรงจูงใจ
• (4) เครือข่ายนี้เข้าถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แล้วอย่างชัดเจน ตำรวจฟิลิปปินส์ช่วยเหลือผู้เยาว์ออกจากเครือข่ายได้ 24 ราย นับตั้งแต่เดือนตุลาคม 2568 โดยห้ารายมีพฤติกรรมทำร้ายตัวเองจากการถูกป้อนเนื้อหาความรุนแรง และผู้เชี่ยวชาญฟิลิปปินส์ประเมินว่ามี ผู้ชักจูงที่ปฏิบัติการอยู่ในไซเบอร์สเปซของประเทศตนเอง ไม่ใช่แค่ผู้บงการจากต่างทวีป
• (5) ประเทศไทยไม่ได้อยู่นอกเส้นทางนี้แล้ว มีการรายงานเคสเด็กไทยระดับประถมศึกษาที่ถูกชักจูงผ่าน Roblox ให้เข้ากลุ่มแชทบน Discord แล้วถูกกดดันให้ทำร้ายตัวเองและถ่ายภาพแผลเพื่อแลกกับการยอมรับในกลุ่ม โดยผู้ปกครองไม่รู้ตัวจนกระทั่งพบบาดแผล และเมื่อเรื่องถูกเผยแพร่ก็มีผู้ปกครองรายอื่นออกมาระบุว่าพบชุมชนลักษณะเดียวกัน
• (6) เหตุกราดยิงที่โรงเรียนเทพศิรินทร์ นนทบุรี เมื่อ 7 สิงหาคม 2569 มีองค์ประกอบด้านการเสพเนื้อหาความรุนแรงออนไลน์ที่ตรงกับรูปแบบการเลียนแบบข้ามพรมแดน ผู้ก่อเหตุเป็นนักเรียนชั้น ม.3 อายุ 14 ปี ยิงปู่และย่าเสียชีวิตที่บ้านก่อนนำอาวุธของปู่ไปก่อเหตุที่โรงเรียน ทำให้มีผู้เสียชีวิตรวม 9 ราย (รวมผู้ก่อเหตุ) และบาดเจ็บ 28 ราย ผลการตรวจคอมพิวเตอร์พบ คลิปเหตุกราดยิงในต่างประเทศ 5 คลิป ซึ่งเริ่มถูกเปิดดูตั้งแต่วันที่ 30 กรกฎาคม 2569 หรือเพียงหนึ่งสัปดาห์ก่อนก่อเหตุ ทั้งนี้ยังไม่มีหลักฐานสาธารณะใดที่เชื่อมโยงผู้ก่อเหตุรายนี้เข้ากับเครือข่าย 764 หรือกลุ่มใดโดยตรง รายละเอียดการประเมินอยู่ในส่วนที่ 6.2
• (7) กรอบกฎหมายและกรอบการวิเคราะห์เดิมตามไม่ทัน แคนาดาและนิวซีแลนด์ขึ้นบัญชี 764 เป็นองค์กรก่อการร้ายเมื่อเดือนธันวาคม 2568 ขณะที่สหรัฐฯ ต้องดัดแปลงกฎหมายสนับสนุนการก่อการร้ายระหว่างประเทศมาใช้ฟ้องคดีในประเทศ เพราะไม่มีฐานความผิด “ก่อการร้ายภายในประเทศ” โดยตรง ปัญหาเชิงนิยามนี้กระทบไทยเช่นกัน เพราะพฤติกรรมของเครือข่ายคาบเกี่ยวระหว่างกฎหมายคุ้มครองเด็ก กฎหมายคอมพิวเตอร์ และกฎหมายความมั่นคง โดยไม่มีหน่วยงานใดเป็นเจ้าภาพเต็มตัว

ภาพที่ 1: โครงสร้างระบบนิเวศ The Com แสดงสามเสาหลักของกิจกรรม (อาชญากรรมไซเบอร์ การกดขี่ทางเพศออนไลน์ และความรุนแรงในโลกจริง) พร้อมกลุ่มย่อยสำคัญและแพลตฟอร์มที่ใช้ในแต่ละขั้น จุดที่ควรสังเกตคือแพลตฟอร์มต้นทาง (สีแดง) เป็นเกมสำหรับเด็กอายุน้อยที่สุด ขณะที่การกดขี่จริงเกิดขึ้นบนแพลตฟอร์มปิดที่อยู่นอกการมองเห็นของผู้ปกครอง

สำหรับหน่วยงานกำหนดนโยบายของไทย ข้อสรุปสำคัญที่สุดของรายงานฉบับนี้คือ ภัยนี้ไม่ใช่ “ภัยไซเบอร์” ที่แก้ด้วยไฟร์วอลล์หรือระบบตรวจจับการบุกรุก และไม่ใช่ “ภัยก่อการร้าย” ที่แก้ด้วยการเฝ้าระวังอุดมการณ์ แต่เป็น ภัยด้านการคุ้มครองเด็กที่ยกระดับกลายเป็นภัยความมั่นคง การรับมือจึงต้องอาศัยการทำงานร่วมกันระหว่างกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงสาธารณสุข และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ในลักษณะที่กรอบการทำงานปัจจุบันยังไม่มี

1. รู้จักเครือข่าย 764 และระบบนิเวศ The Com

1.1 กำเนิดและที่มาของชื่อ

764 ก่อตั้งขึ้นในช่วงปี 2563–2564 โดย แบรดลีย์ แชนซ์ คาเดนเฮด (Bradley Chance Cadenhead) เยาวชนชาวอเมริกันจากเมืองสตีเฟนวิลล์ รัฐเท็กซัส ซึ่งขณะนั้นอายุเพียง 15 ปี ชื่อกลุ่มมาจาก รหัสไปรษณีย์ของเมืองบ้านเกิด ของเขาเอง กลุ่มนี้แตกตัวออกมาจากเครือข่ายกดขี่ทางเพศออนไลน์ที่มีอยู่ก่อนหน้าชื่อ CVLT และเริ่มต้นในรูปแบบเซิร์ฟเวอร์ Discord ที่มีผู้ติดตามราว 200–400 คน

รายละเอียดของประวัติผู้ก่อตั้งมีนัยสำคัญต่อการวิเคราะห์ เพราะบันทึกของศาลระบุว่าคาเดนเฮดถูกตั้งข้อหาข่มขู่ก่อการร้ายตั้งแต่อายุ 13 ปี จากการแสดงเจตนาจะกราดยิงโรงเรียนมัธยมต้นของตนเอง และเคยถูกส่งเข้ารับการรักษาในสถานพยาบาลถึงสองครั้ง กล่าวอีกอย่างคือ เครือข่ายที่ทำร้ายเด็กเปราะบางทั่วโลก ถูกก่อตั้งโดยเด็กเปราะบางที่ระบบไม่สามารถโอบรับไว้ได้ รูปแบบวงจรผู้เสียหายกลายเป็นผู้กระทำนี้ปรากฏซ้ำในเกือบทุกคดีที่มีการบันทึกไว้

คาเดนเฮดถูกจับกุมเมื่อ 25 สิงหาคม 2564 และในวันที่ 16 พฤษภาคม 2566 ให้การรับสารภาพในความผิดอาญาร้ายแรงเก้ากระทง ฐานครอบครองสื่อลามกอนาจารเด็กโดยมีเจตนาเผยแพร่ ศาลพิพากษาโทษจำคุกสูงสุดถึง 80 ปี แต่การจับกุมผู้ก่อตั้งไม่ได้ทำให้เครือข่ายหายไป ตรงกันข้าม มันแตกตัวออกเป็นกลุ่มย่อยจำนวนมากและกระจายตัวไปทั่วโลก ซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่ทำให้การปราบปรามยากกว่าองค์กรที่มีลำดับชั้นชัดเจน

1.2 The Com — ระบบนิเวศ ไม่ใช่องค์กร

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในการวิเคราะห์เรื่องนี้ คือการมอง 764 เป็น “องค์กร” ที่มีสมาชิก มีผู้นำ และมีสายบังคับบัญชา ในความเป็นจริง 764 เป็นเพียง ชุมชนหนึ่งภายในระบบนิเวศที่ใหญ่กว่า ซึ่งนักวิจัยเรียกว่า The Com อันเป็นเครือข่ายเสมือนข้ามชาติที่ประกอบด้วยกลุ่มจำนวนมากซึ่งเกิดขึ้นและสลายตัวอย่างรวดเร็ว

CTC จำแนกกิจกรรมของ The Com ออกเป็น สามเสาหลัก ที่เชื่อมโยงกัน ได้แก่

เสาที่หนึ่ง — อาชญากรรมไซเบอร์ (Cyber Com) ครอบคลุมการสวมซิม (SIM swapping) การเรียกค่าไถ่ข้อมูล การแจ้งเหตุเท็จเพื่อให้ตำรวจติดอาวุธบุกบ้านเป้าหมาย (swatting) และการโจรกรรมข้อมูล กลุ่มในเสานี้บางกลุ่มยกระดับไปสู่การเจาะองค์กรขนาดใหญ่จนกลายเป็นข่าวระดับโลก

เสาที่สอง — การกดขี่ทางเพศออนไลน์แบบซาดิสต์ (Sextortion Com) คือการชักจูงเด็ก แล้วบีบให้ผลิตสื่อลามกอนาจารเด็กหรือภาพการทำร้ายตัวเอง เพื่อใช้เป็นเครื่องมือควบคุมระยะยาว นี่คือเสาที่ 764 มีชื่อเสียงที่สุด

เสาที่สาม — ความรุนแรงในโลกจริง (Offline Com) ตั้งแต่การทำลายทรัพย์สิน วางเพลิง ไปจนถึงการทำร้ายร่างกาย การแทง และการก่อเหตุกราดยิง เสานี้คือส่วนที่เติบโตเร็วที่สุดในช่วงปี 2568–2569

จุดสำคัญคือทั้งสามเสาใช้ฐานสมาชิกร่วมกัน ใช้พื้นที่สื่อสารเดียวกัน และใช้ตรรกะ “สถานะทางสังคมแลกด้วยความเสียหายที่ก่อ” เหมือนกัน คนที่วันนี้ขโมยบัญชีเกม อาจถูกกดดันให้เผาบ้านคนอื่นในเดือนหน้าเพื่อเลื่อนสถานะ

1.3 กลุ่มย่อยที่ต้องรู้จัก

ภายในระบบนิเวศนี้มีชื่อกลุ่มที่ปรากฏซ้ำในเอกสารคดีทั่วโลกไม่กี่ชื่อ และการรู้จักชื่อเหล่านี้จำเป็นต่อการอ่านรายงานข่าวกรองจากต่างประเทศ

No Lives Matter (NLM) เป็นกลุ่มที่แตกออกจาก 764 โดยเน้น การเชิดชูความรุนแรงในโลกจริงมากกว่าการกดขี่ทางเพศ ADL ระบุว่าผู้ที่ต้องการเข้ากลุ่มต้องก่อเหตุทางกายภาพ เช่น วางเพลิงหรือทำร้ายร่างกาย และถูกกระตุ้นให้บันทึกภาพการโจมตีไว้เป็นสื่อโฆษณาชวนเชื่อ กลุ่มนี้จึงเป็นตัวเร่งสำคัญที่ทำให้ระบบนิเวศทั้งหมดเคลื่อนจากออนไลน์สู่ออฟไลน์ ผู้ก่อตั้ง NLM ถูกดำเนินคดีในเนเธอร์แลนด์ด้วยข้อหาก่อการร้ายเมื่อปี 2568

Maniac Murder Cult (MKY) เป็นกลุ่มนีโอนาซีสาย accelerationist ที่มีรากจากรัสเซียและยูเครน ก่อตั้งราวปี 2560–2561 ผลิตสื่อโฆษณาชวนเชื่อและคู่มือปฏิบัติการที่ถูกส่งต่อในพื้นที่ของ 764 และ NLM สื่อของกลุ่มนี้คือสิ่งที่ปรากฏในการครอบครองของผู้ก่อเหตุหลายรายในยุโรปและสหรัฐฯ

CVLT คือเครือข่ายรุ่นก่อนที่เป็นต้นแบบให้ 764 เคลื่อนไหวช่วงปี 2560–2562 ผสมการล่วงละเมิดเด็กเข้ากับแนวคิด accelerationist

1.4 อุดมการณ์ที่เป็น “เปลือก” ไม่ใช่ “เครื่องยนต์”

ประเด็นนี้สำคัญที่สุดต่อการออกแบบมาตรการรับมือ และเป็นจุดที่นักวิเคราะห์จำนวนมากเข้าใจผิด เครือข่ายนี้ใช้สัญลักษณ์ของกลุ่มลัทธิสายมืดอย่าง Order of Nine Angles (O9A) ใช้ภาพนีโอนาซี และใช้ภาษาของขบวนการเร่งความล่มสลายของสังคม แต่ CTC สรุปชัดเจนว่า อุดมการณ์เหล่านี้ทำหน้าที่เป็นสุนทรียะและเครื่องแบบทางวัฒนธรรม มากกว่าจะเป็นแรงขับเคลื่อนที่แท้จริง

นักวิจัยจึงเสนอกรอบใหม่ในการอธิบายปรากฏการณ์นี้ว่า ความสุดโต่งเชิงทำลายล้างที่ไร้เป้าหมาย (Nihilistic Violent Extremism — NVE) ซึ่ง FBI และกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ได้รับมาใช้เป็นหมวดการติดตามอย่างเป็นทางการแล้ว เอกสารศาลสหรัฐฯ ช่วงต้นปี 2568 นิยาม NVE ว่าเป็นผู้ที่ก่ออาชญากรรมด้วยแรงจูงใจที่หยั่งรากใน ความเป็นปฏิปักษ์อย่างลึกซึ้งต่อสังคม และมุ่ง ทำให้สังคมสั่นคลอนหรือพังทลายผ่านความโกลาหลและความรุนแรงแบบไม่เลือกเป้า

กรอบ NVE มีลักษณะเด่นที่ต่างจากการก่อการร้ายแบบดั้งเดิมอย่างน้อยสี่ข้อ ข้อแรกคือ ไม่มีสภาวะปลายทางเชิงยุทธศาสตร์ ไม่มีรัฐที่อยากสถาปนา ไม่มีนโยบายที่อยากเปลี่ยน ความรุนแรงคือเป้าหมายในตัวเอง ข้อสองคือ สถานะทางสังคมได้มาจากความเสียหายที่ก่อและบันทึกไว้ ยิ่งโหดและยิ่งมีคนเห็นมาก ยิ่งได้รับการยอมรับ ข้อสามคือ ผู้กระทำและผู้เสียหายทับซ้อนกัน คนจำนวนมากถูกชักจูงและถูกแบล็กเมล์ก่อนจะกลายเป็นผู้ลงมือ และข้อสี่คือ โครงสร้างการควบคุมเป็นแบบกระจายศูนย์ อำนาจไม่ได้ไหลผ่านสายบังคับบัญชา แต่ไหลผ่านแรงกดดันจากเพื่อน ทุนทางสังคมในกลุ่ม และการพึ่งพิงทางอารมณ์

นัยเชิงนโยบายของเรื่องนี้ตรงไปตรงมา หากรัฐจัดภัยนี้เป็น “ภัยจากอุดมการณ์สุดโต่ง” แล้วตอบด้วยมาตรการต่อต้านแนวคิดสุดโต่งแบบเดิม มาตรการจะพลาดเป้า เพราะสิ่งที่ต้องแทรกแซงจริง ๆ คือ กลไกการคุ้มครองเด็ก การดูแลสุขภาพจิต และการลดอันตรายบนแพลตฟอร์ม ไม่ใช่การไล่ล่าแนวคิด

2. วิวัฒนาการและไทม์ไลน์ 2563–2569

ภาพที่ 2: ไทม์ไลน์เหตุการณ์สำคัญระหว่างปี 2563–2569 แถบสีแดงคือเหตุความรุนแรงในโลกจริงที่มีการเชื่อมโยงกับเครือข่าย แถบสีเหลืองคือเหตุความรุนแรงในสถานศึกษาของไทย (ซึ่งยังไม่มีการยืนยันความเชื่อมโยงกับเครือข่าย ดูส่วนที่ 6.2) และแถบสีน้ำเงินคือปฏิบัติการบังคับใช้กฎหมายและการขึ้นบัญชี จะเห็นว่าความถี่ของเหตุความรุนแรงเพิ่มขึ้นชัดเจนตั้งแต่ปลายปี 2567 ไม่ลดลงแม้จะมีการจับกุมแกนนำระดับสูงในเดือนเมษายน 2568 และเคลื่อนเข้าสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในปี 2569

2.1 ระยะที่หนึ่ง (2563–2566) — ยุคกดขี่ทางเพศออนไลน์

ในระยะแรก 764 ทำงานในรูปแบบที่ใกล้เคียงกับเครือข่ายล่วงละเมิดเด็กออนไลน์ทั่วไป แต่มีองค์ประกอบซาดิสต์ที่รุนแรงกว่า คือการบีบให้ผู้เสียหายกรีดชื่อหรือสัญลักษณ์ของผู้กระทำลงบนร่างกายตนเองแล้วถ่ายภาพส่งกลับ ภาพเหล่านี้ถูกเก็บสะสมไว้เป็นคลังหลักฐานสำหรับข่มขู่ระยะยาว FBI ออกประกาศเตือนสาธารณะฉบับแรกเกี่ยวกับ 764 เมื่อเดือนกันยายน 2566

อย่างไรก็ตาม สัญญาณของการยกระดับสู่ความรุนแรงจริงปรากฏตั้งแต่ยุคนี้แล้ว ในเดือนมีนาคม 2565 เยาวชนวัย 17 ปีในยุโรปถ่ายทอดสดการแทงหญิงชราวัย 74 ปีจนเสียชีวิต และถูกพิพากษาจำคุก 14 ปีเมื่อเดือนสิงหาคม 2566

2.2 ระยะที่สอง (ปลาย 2567–2568) — จุดเปลี่ยนสู่ความรุนแรงในโลกจริง

ช่วงปลายปี 2567 ถึงตลอดปี 2568 คือช่วงที่ระบบนิเวศนี้เปลี่ยนสภาพอย่างมีนัยสำคัญ

ในสวีเดน เยาวชนอายุ 14 ปีก่อเหตุแทงชายสูงอายุในย่านแฮสเซลบี กรุงสตอกโฮล์ม เมื่อ 13 กันยายน 2567 และถ่ายทอดสดไปยังห้องแชทของเครือข่าย ต่อมาระบุว่าตนถูกบุคคลในกลุ่มบีบบังคับและแบล็กเมล์ให้ลงมือ และรายงานว่าตนอยู่ในกลุ่มมานาน 2–3 ปี ศาลชั้นต้นมีคำวินิจฉัยเมื่อเดือนเมษายน 2568 ว่าการกระทำเข้าข่ายพยายามฆ่า

จากนั้นในวันที่ 4 มกราคม 2568 เยาวชนอายุ 14 ปีอีกรายในเมืองบูโรส สวีเดน ทำร้ายหญิงวัย 55 ปีด้วยมีดจนบาดเจ็บสาหัส และถ่ายทอดสดผ่าน Discord ไปยังห้องแชทที่เชื่อมโยงกับ 764 บันทึกการสนทนาที่ศาลนำมาไต่สวนแสดงให้เห็นกลไกที่น่ากังวลที่สุดของเครือข่ายนี้ คือ การที่กลุ่มไม่ยอมรับการกรีดยางรถยนต์เป็นการพิสูจน์ตัว และเรียกร้องให้เปลี่ยนเป้าหมายเป็นมนุษย์

16 ธันวาคม 2567 เกิดเหตุกราดยิงที่โรงเรียน Abundant Life Christian School เมืองเมดิสัน รัฐวิสคอนซิน ผู้ก่อเหตุคือเยาวชนหญิงอายุ 15 ปี ทำให้มีผู้เสียชีวิตสองรายก่อนปลิดชีพตนเอง

22 มกราคม 2568 เกิดเหตุกราดยิงที่ Antioch High School เมืองแนชวิลล์ รัฐเทนเนสซี ผู้ก่อเหตุคือเยาวชนชายอายุ 17 ปี ทำให้นักเรียนหญิงวัย 16 ปีเสียชีวิตหนึ่งราย ก่อนปลิดชีพตนเอง

29 เมษายน 2568 เกิดปฏิบัติการจับกุมครั้งสำคัญที่สุดของสหรัฐฯ เมื่อทางการควบคุมตัวบุคคลที่ถูกระบุว่าเป็นแกนนำระดับสูงสองราย รายหนึ่งอายุ 20 ปีในรัฐนอร์ทแคโรไลนา อีกรายอายุ 21 ปีในประเทศกรีซ ต่อมาในเดือนพฤษภาคม 2568 FBI เปิดเผยว่ามีการสืบสวนที่เกี่ยวข้องกับเครือข่ายนี้ราว 250 คดี กระจายอยู่ในสำนักงานภาคสนามทั้ง 55 แห่ง

สิ่งที่เกิดขึ้นหลังการจับกุมคือบทเรียนเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญที่สุดของกรณีนี้ ISD วิเคราะห์ว่าการจับกุมแกนนำสร้าง สุญญากาศทางอำนาจ และผู้เข้ามาแทนที่คือคนรุ่นใหม่ที่ให้คุณค่ากับความรุนแรงมากกว่าสื่อล่วงละเมิด ผลคือเงื่อนไขการเข้ากลุ่มเปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง ISD บันทึกเหตุความรุนแรงในสหรัฐฯ ที่เชื่อมโยงกับเครือข่ายไว้อย่างน้อยสี่กรณีในปี 2568 ได้แก่แผนก่อเหตุที่ห้างสรรพสินค้าในรัฐออริกอน (22 พฤษภาคม) เหตุวางเพลิงในรัฐวิสคอนซิน (7 มิถุนายน) เหตุแทงในรัฐมินนิโซตา (27 กรกฎาคม) และเหตุแทงในรัฐแคลิฟอร์เนีย (9 สิงหาคม)

ในเดือนตุลาคม 2568 กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ตั้งข้อหาบุคคลวัย 21 ปีรวม 29 กระทง โดยหนึ่งในนั้นคือ ข้อหาสมคบคิดสนับสนุนวัตถุแก่ผู้ก่อการร้ายตามมาตรา 18 U.S.C. § 2339A ซึ่งเป็นครั้งแรกที่สมาชิกของ 764 หรือกลุ่มแตกตัวถูกตั้งข้อหานี้ นับเป็นการเปลี่ยนยุทธศาสตร์การฟ้องคดีอย่างมีนัยสำคัญ

เดือนธันวาคม 2568 แคนาดาขึ้นบัญชี 764 เป็นองค์กรก่อการร้าย และนิวซีแลนด์ขึ้นบัญชีทั้ง 764 และ O9A เป็นองค์กรก่อการร้าย โดยจัด 764 เป็นเซลล์ท้องถิ่นของ O9A

2.3 ระยะที่สาม (2569) — เข้าสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

22 มิถุนายน 2569 เวลาประมาณ 09.20 น. เกิดเหตุกราดยิงที่โรงเรียนมัธยม San Jose National High School เมืองตักโลบัน ประเทศฟิลิปปินส์ ผู้ก่อเหตุเป็นเยาวชนสองรายอายุ 15 และ 14 ปี ซึ่งรายหนึ่งไม่ได้เป็นนักเรียนของโรงเรียนแห่งนั้น เหตุการณ์ทำให้ นักเรียนเสียชีวิตสามราย และบาดเจ็บ 20 ราย อาวุธที่ใช้เป็นปืนพกที่ได้มาจากคนในครอบครัวซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจและเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย

ในเชิงการวิเคราะห์ กรณีตักโลบันมีองค์ประกอบที่สอดคล้องกับรูปแบบของเครือข่ายนี้อย่างมีนัยสำคัญ ผู้ก่อเหตุรายหนึ่งเผยแพร่คลิปเกี่ยวกับอาวุธปืนบนโลกออนไลน์และเล่นเกมแนวความรุนแรงสุดขั้ว ทั้งคู่วางแผนล่วงหน้าตั้งแต่ต้นเดือนพฤษภาคม และ ศึกษากฎหมายกระบวนการยุติธรรมเด็กและเยาวชนของฟิลิปปินส์มาก่อน โดยเชื่อว่าผู้เยาว์จะไม่ต้องรับโทษจำคุก ซึ่งตรงกับยุทธวิธีที่ CTC ระบุว่าเครือข่ายใช้เป็นประจำ คือการอาศัยข้อได้เปรียบทางกฎหมายของผู้เยาว์เป็นเครื่องมือลดต้นทุนการก่อเหตุ

หลักฐานที่บ่งชี้การมีอยู่ของผู้ชักจูงในพื้นที่ปรากฏขึ้นภายหลัง เมื่อพบว่ามีบัญชีผู้ใช้รายหนึ่งเข้ามาแสดงความเห็นบนบัญชีของผู้ต้องสงสัยเพื่อ สั่งให้ลบบัญชี Discord, Reddit และ Telegram ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงไซเบอร์ของฟิลิปปินส์ตีความว่านี่คือหลักฐานว่ามีผู้ชักจูงหรือผู้คัดเลือกปฏิบัติการอยู่ในไซเบอร์สเปซของฟิลิปปินส์เอง และประเมินว่าหากยืนยันการเชื่อมโยงได้ กรณีตักโลบันอาจเป็น เหตุกราดยิงหมู่ที่ “สำเร็จ” ครั้งแรกที่อ้างอิงถึงเครือข่ายนี้ได้ เนื่องจากแผนก่อเหตุลักษณะเดียวกันในสหรัฐฯ เมื่อปี 2568 ถูกสกัดไว้ได้ก่อน ทั้งนี้ทางการฟิลิปปินส์ยังไม่ยืนยันการเชื่อมโยงอย่างเป็นทางการ

การตอบสนองของรัฐบาลฟิลิปปินส์มีองค์ประกอบที่ไทยควรศึกษา ได้แก่การสั่งระงับการเข้าถึงเกมที่ผู้ก่อเหตุใช้เป็นการชั่วคราวโดยหน่วยงานประสานงานอาชญากรรมไซเบอร์ การจัดปฐมพยาบาลทางจิตใจให้นักเรียนและบุคลากรรวม 1,762 คน และการเปิดการไต่สวนของวุฒิสภาเรื่องการทำให้เด็กหัวรุนแรงทางออนไลน์ในวันที่ 1 กรกฎาคม 2569 นอกจากนี้ตำรวจฟิลิปปินส์ยังเปิดเผยว่าได้ช่วยเหลือผู้เยาว์ออกจากเครือข่ายนี้แล้ว 24 ราย นับตั้งแต่เดือนตุลาคม 2568 โดยห้ารายมีพฤติกรรมทำร้ายตัวเองหลังถูกป้อนเนื้อหาความรุนแรง

ที่สำคัญต่อไทยเป็นพิเศษคือ ในวันที่ 3 กรกฎาคม 2569 ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติฟิลิปปินส์ประกาศว่าจะ ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายต่างประเทศเพื่อติดตามขอบเขตการปฏิบัติการของเครือข่าย 764 และระบุตัวสมาชิก ขณะที่กระทรวงยุติธรรมฟิลิปปินส์เสนอให้สภาต่อต้านการก่อการร้ายใช้กลไกต่อต้านการก่อการร้ายในลักษณะ “ทั้งรัฐบาล” (whole-of-government) โดยดึงทั้งตำรวจ ทหาร หน่วยงานสวัสดิการสังคม และกระทรวงศึกษาธิการเข้าร่วม การเคลื่อนไหวนี้เปิดช่องให้ไทยเข้าร่วมกรอบความร่วมมือได้โดยตรง และควรถือเป็นโอกาสเชิงนโยบายที่มีอายุจำกัด

2.4 เหตุความรุนแรงในสถานศึกษาของไทยในปี 2569

ในปีเดียวกันนี้ ประเทศไทยเผชิญเหตุความรุนแรงด้วยอาวุธปืนในสถานศึกษาสองครั้ง

11 กุมภาพันธ์ 2569 เกิดเหตุที่โรงเรียนแห่งหนึ่งในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ผู้ก่อเหตุเป็นชายอายุ 18 ปี ใช้อาวุธปืนและจับตัวประกัน มีผู้บาดเจ็บอย่างน้อยสามราย ก่อนตำรวจควบคุมตัวได้และปล่อยตัวประกันทั้งหมด ต่อมามีรายงานว่าผู้อำนวยการโรงเรียนเสียชีวิตจากบาดแผล

7 สิงหาคม 2569 เกิดเหตุกราดยิงที่ โรงเรียนเทพศิรินทร์ นนทบุรี อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี ซึ่งเป็นเหตุกราดยิงในสถานศึกษาที่ร้ายแรงที่สุดของไทยในรอบหลายปี ลำดับเหตุการณ์ตามการแถลงของตำรวจคือ ผู้ก่อเหตุซึ่งเป็นนักเรียนชายชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 อายุ 14 ปี นำอาวุธปืนพกกึ่งอัตโนมัติขนาด 9 มม. พร้อมกระสุนของปู่ตนเอง แล้ว ยิงปู่และย่าเสียชีวิตที่บ้าน ก่อนเดินทางไปยังโรงเรียน เริ่มก่อเหตุที่ห้องคอมพิวเตอร์ชั้นสามเมื่อเวลาประมาณ 09.50 น. ยิงกระสุนไปราว 26 นัด และปลิดชีพตนเองในเวลาประมาณ 10.30–10.45 น. ยอดผู้เสียชีวิตรวม 9 ราย ประกอบด้วยครูสามราย นักเรียนสามราย ปู่และย่า และผู้ก่อเหตุ โดยมีผู้บาดเจ็บรวม 28 ราย

ข้อมูลจากการสอบสวนที่มีนัยโดยตรงต่อรายงานฉบับนี้คือ ผลการตรวจคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะของผู้ก่อเหตุ ซึ่งพบคลิปเหตุกราดยิงในต่างประเทศจำนวน 5 คลิป โดยเริ่มถูกเปิดดูตั้งแต่วันที่ 30 กรกฎาคม 2569 หรือราวหนึ่งสัปดาห์ก่อนก่อเหตุ ตำรวจยังระบุว่าผู้ก่อเหตุ ศึกษาเรื่องอาวุธปืนมานาน 1–2 ปี เคยนำปืนอัดลมมาโรงเรียนจนถูกครูยึด และมีปัจจัยแวดล้อมหลายอย่างประกอบกัน ได้แก่ ปัญหาครอบครัว (บิดามารดาแยกทาง อยู่กับปู่ย่าตั้งแต่อายุสองขวบ) ปัญหาผลการเรียน ความขัดแย้งกับเพื่อน และการเสพเนื้อหาความรุนแรงทางออนไลน์ ทั้งนี้ตำรวจย้ำว่า ยังไม่สามารถสรุปสาเหตุเดียวได้ และไม่พบหลักฐานยืนยันว่าการกลั่นแกล้งจากเพื่อนเป็นแรงจูงใจ

ในระดับนโยบาย รัฐบาลประกาศจะจัดทำ มาตรฐานความปลอดภัยในสถานศึกษาระดับชาติภายใน 90 วัน และกำหนดเงินเยียวยา 1 ล้านบาทต่อผู้เสียชีวิต 700,000 บาทสำหรับผู้พิการ และ 200,000 บาทสำหรับผู้บาดเจ็บสาหัส โดยโรงเรียนกลับมาเปิดเรียนอีกครั้งในวันที่ 17 สิงหาคม 2569

2.5 ซัมบวงกา 18 สิงหาคม 2569 — เหตุที่มี “ลายเซ็น” ของเครือข่ายชัดที่สุดในภูมิภาค

เพียง 11 วัน หลังเหตุที่นนทบุรี เกิดเหตุกราดยิงครั้งที่สองของฟิลิปปินส์ในรอบสองเดือน และเป็นเหตุการณ์ที่มีองค์ประกอบตรงกับรูปแบบของเครือข่าย 764 มากที่สุดเท่าที่เคยปรากฏในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

เมื่อเวลาประมาณ 07.45 น. ของวันที่ 18 สิงหาคม 2569 นักเรียนชั้น Grade 9 ของ โรงเรียนมัธยมในเครือมหาวิทยาลัย Ateneo de Zamboanga (AdZU) เมืองซัมบวงกา เกาะมินดาเนา เปิดฉากยิงในห้องเรียนหมายเลข 404 ทำให้นักเรียนชั้น Grade 10 เสียชีวิตหนึ่งราย ก่อนปลิดชีพตนเอง นอกจากนี้ยังมีนักเรียนอีก 21 รายที่มีอาการตื่นตระหนกและบาดแผลถลอก และอีก 2 รายต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล

องค์ประกอบที่มีนัยเชิงข่าวกรองสูงที่สุดของเหตุการณ์นี้คือวิธีการบันทึกภาพ ผู้ก่อเหตุ สวมกล้องติดตัว (body-worn camera) และถ่ายทอดสดผ่าน Facebook Live ขณะก่อเหตุ ภาพที่บันทึกได้แสดงให้เห็นตัวเขาเองยิงใส่ครูหนึ่งราย (พลาดเป้า) และยิงใส่นักเรียน คลิปดังกล่าวแพร่กระจายอย่างรวดเร็วบนสื่อสังคมออนไลน์ จนเกิดกระแสเรียกร้องในฟิลิปปินส์ให้ผู้ใช้หยุดแชร์ ต่อมาบัญชี Facebook ของผู้ก่อเหตุถูกปิด

การสวมกล้องติดตัวเพื่อบันทึกการโจมตีจากมุมมองบุคคลที่หนึ่ง แล้วถ่ายทอดสดออกไป ไม่ใช่พฤติกรรมของผู้ก่อเหตุที่กระทำด้วยความโกรธเฉพาะหน้า แต่เป็นการเตรียมการเพื่อผลิต “ผลงาน” ให้ผู้ชม ซึ่งตรงกับตรรกะ “สถานะทางสังคมแลกด้วยความเสียหายที่ก่อ” ที่อธิบายไว้ในส่วนที่ 1.2 และตรงกับข้อกำหนดของกลุ่ม No Lives Matter ที่ ADL ระบุว่าสมาชิกถูกกระตุ้นให้บันทึกภาพการโจมตีไว้เป็นสื่อโฆษณาชวนเชื่อ รูปแบบนี้เป็นรูปแบบเดียวกับเหตุการณ์ที่สตอกโฮล์มและบูโรสในสวีเดน ซึ่งได้รับการยืนยันแล้วว่าเชื่อมโยงกับเครือข่าย

ที่มาของอาวุธก็มีนัยสำคัญไม่แพ้กัน ผู้ก่อเหตุใช้ ปืนพก Glock ขนาด 9 มม. สองกระบอกของบิดา ซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการหน่วยบังคับใช้กฎหมายและรักษาความปลอดภัยประจำท่าเรือซัมบวงกาของกรมศุลกากรฟิลิปปินส์ โดยกระบอกหนึ่งเป็น อาวุธที่ทางราชการออกให้ อีกกระบอกเป็นอาวุธส่วนตัวที่มีใบอนุญาต และมีการติดตั้งชุดแปลง (conversion kit) เพื่อให้ปืนพกมีลักษณะคล้ายปืนไรเฟิล ต่อมากรมศุลกากรมีคำสั่งให้บิดาของผู้ก่อเหตุพ้นจากตำแหน่ง และกระทรวงมหาดไทยและการปกครองท้องถิ่นสั่งให้มีการสอบสวน

สิ่งที่ทำให้เหตุการณ์นี้เข้าสู่ขอบเขตของรายงานฉบับนี้โดยตรงคือ นายกเทศมนตรีเมืองซัมบวงกาได้ระบุถึงเกมแนวความรุนแรงสุดขั้วอย่าง GoreBox และเครือข่ายสุดโต่งอย่าง “764” เป็นการเฉพาะ พร้อมเรียกร้องให้หน่วยงานระดับชาติจำกัดการเข้าถึงเกมความรุนแรงของผู้เยาว์ ซึ่งเป็นครั้งแรกที่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นในภูมิภาคนี้อ้างชื่อเครือข่ายอย่างเป็นทางการในเหตุการณ์ระดับนี้ ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงชี้ว่าเหตุการณ์นี้ปรากฏสัญญาณของ “การชักจูงทางความคิด” (cognitive grooming) ทั้งนี้การสอบสวนยังดำเนินอยู่ และตำรวจยังไม่สามารถระบุแรงจูงใจได้ในขณะจัดทำรายงานฉบับนี้

3. ห่วงโซ่การชักจูง — จากเกมสู่ความรุนแรง

ภาพที่ 3: ห่วงโซ่การชักจูงหกขั้นจากการติดต่อครั้งแรกบนแพลตฟอร์มเกม ไปจนถึงการบีบให้ก่อความรุนแรง แถบด้านล่างแสดงจุดที่ยังแทรกแซงได้และหน่วยงานที่ควรรับผิดชอบในแต่ละขั้น จุดที่วิกฤตที่สุดคือขั้นที่ 2 การย้ายแพลตฟอร์ม เพราะเป็นจุดที่ระบบคุ้มครองของแพลตฟอร์มเกมสิ้นสุดลง

ก่อนลงรายละเอียด ควรเข้าใจภาพรวมของกลไกเสียก่อน เพราะเมื่อเห็นโครงแล้ว รายละเอียดทุกส่วนจะเข้าที่เอง

กลไกทั้งหมดสรุปได้เป็นประโยคเดียว คือ มีคนไปหาเด็กในที่ที่เด็กอยู่ตามปกติ ทำให้เด็กไว้ใจ พาเด็กออกไปยังที่ที่ไม่มีใครมองเห็น หาสิ่งที่ใช้มัดตัวเด็กไว้ แล้วค่อย ๆ เพิ่มข้อเรียกร้องจนถึงจุดที่เด็กคนนั้นทำสิ่งที่ตัวเองไม่มีวันทำในวันแรก

สิ่งที่ทำให้กลไกนี้อันตรายกว่าการล่อลวงเด็กแบบเดิมมีสามอย่าง อย่างแรกคือมันไม่ได้จบที่การล่วงละเมิด แต่ใช้การล่วงละเมิดเป็นเพียงเครื่องมือควบคุม เพื่อไปให้ถึงสิ่งที่กลุ่มต้องการจริง คือความรุนแรงที่บันทึกภาพได้ อย่างที่สองคือมันทำงานเป็นกลุ่ม ไม่ใช่คนต่อคน เด็กที่ถูกดึงเข้าไปจะอยู่ในห้องที่มีคนอื่นคอยกดดัน เปรียบเทียบ และให้รางวัลทางสังคมกับคนที่กล้าทำมากกว่า อย่างที่สามคือผู้บงการไม่จำเป็นต้องอยู่ประเทศเดียวกับเด็ก และไม่เคยแตะต้องอาวุธเลยแม้แต่ครั้งเดียว

ห่วงโซ่นี้มีรูปแบบที่ซ้ำกันจนสามารถอธิบายเป็นขั้นตอนได้หกขั้น การเข้าใจแต่ละขั้นสำคัญ เพราะแต่ละขั้น มีจุดแทรกแซงและเจ้าภาพที่ต่างกัน และเพราะยิ่งแทรกแซงได้เร็วเท่าไร ต้นทุนก็ยิ่งต่ำลงมากเท่านั้น การหยุดที่ขั้นที่สองใช้เพียงบทสนทนาในครอบครัวหนึ่งครั้ง ขณะที่การหยุดที่ขั้นที่หกต้องใช้ทั้งตำรวจ โรงพยาบาล และการเยียวยาทั้งโรงเรียน

3.1 ขั้นที่หนึ่ง — การคัดเลือกเป้าหมายบนพื้นที่ที่เด็กอยู่

ผู้ชักจูงไม่ได้สุ่มหาเหยื่อ แต่ค้นหาสัญญาณของความเปราะบางอย่างเป็นระบบ CTC และ ADL ระบุตรงกันว่าพื้นที่ล่าเหยื่อหลักได้แก่ แพลตฟอร์มเกมที่มีผู้เล่นอายุน้อย โดยเฉพาะ Roblox และ Minecraft ซึ่งเป็นแหล่งของกลุ่มอายุ 8–13 ปี ควบคู่กับชุมชนออนไลน์ที่รวมตัวกันรอบประเด็นสุขภาพจิต การทำร้ายตัวเอง หรือปัญหาการกิน และชุมชนที่แลกเปลี่ยนเนื้อหาความรุนแรงสุดขั้ว

ผู้เชี่ยวชาญฟิลิปปินส์เพิ่มข้อสังเกตที่สำคัญว่า อัลกอริทึมแนะนำเนื้อหาของแพลตฟอร์มมีส่วนพาผู้ใช้ที่เปราะบางมาเจอกันเอง โดยไม่ต้องมีใครออกแรงค้นหา ซึ่งหมายความว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่การมีอยู่ของเนื้อหาเท่านั้น แต่อยู่ที่กลไกการกระจายเนื้อหาด้วย

3.2 ขั้นที่สอง — การย้ายแพลตฟอร์ม (จุดวิกฤตที่สุด)

เมื่อสร้างความคุ้นเคยได้แล้ว ผู้ชักจูงจะพยายามย้ายบทสนทนาออกจากแพลตฟอร์มเกมไปยัง Discord, Telegram หรือแอปส่งข้อความอื่น ให้เร็วที่สุด เหตุผลตรงไปตรงมาคือแพลตฟอร์มเกมมีระบบกรองข้อความ มีการจำกัดการสนทนาตามอายุ และมีทีมความปลอดภัยที่ตรวจสอบพฤติกรรมผิดปกติ ขณะที่ห้องแชทส่วนตัวบนแพลตฟอร์มอื่นอยู่นอกขอบเขตนั้นทั้งหมด

ในเชิงการป้องกัน นี่คือจุดที่ให้ผลตอบแทนสูงสุดต่อการลงทุน เพราะเป็นสัญญาณที่สังเกตได้ชัด วัดได้ และเกิดขึ้นก่อนความเสียหายจริงเสมอ คำขอให้ “ไปคุยกันที่ Discord แทน” จากคนที่เพิ่งรู้จักกันในเกม คือสัญญาณเตือนที่ผู้ปกครองและครูควรรู้จักในระดับเดียวกับที่รู้จักสัญญาณของแก๊งคอลเซ็นเตอร์

3.3 ขั้นที่สาม — การสร้างความผูกพันเทียมและการแยกเด็กออกจากคนรอบตัว

ในห้องแชทปิด ผู้ชักจูงจะสร้างสิ่งที่รายงานเรียกว่า ความสัมพันธ์เชิงโรแมนติกเสมือน (e-romance) หรือความรู้สึกว่า “ที่นี่คือที่เดียวที่เข้าใจฉัน” ควบคู่กับการค่อย ๆ บ่อนทำลายความไว้วางใจที่เด็กมีต่อพ่อแม่ ครู และเพื่อนในโลกจริง เมื่อเด็กถูกตัดขาดจากเครือข่ายสนับสนุนแล้ว อำนาจต่อรองทั้งหมดจะอยู่ในมือกลุ่ม

กลไกนี้อธิบายว่าทำไมการห้ามเล่นเกมแบบหักดิบจึงมักไม่ได้ผลและอาจทำให้แย่ลง เพราะมันยืนยันสิ่งที่ผู้ชักจูงบอกเด็กไว้พอดี คือ “ผู้ใหญ่ไม่เข้าใจ และจะเอาสิ่งที่เธอมีไปหมด” นักจิตวิทยาคลินิกที่ให้ความเห็นในกรณีของไทยเสนอแนวทางเดียวกันคือ การหากิจกรรมมาทดแทนแทนการสั่งห้ามทันที และการเฝ้าระวังโดยไม่ทำลายความไว้วางใจ

3.4 ขั้นที่สี่ — การสร้างเครื่องมือควบคุม

ขั้นนี้คือจุดที่ความสัมพันธ์เปลี่ยนเป็นการกดขี่ กลุ่มจะกดดันให้เด็กส่งภาพหรือคลิปที่ทำให้เสียหาย ไม่ว่าจะเป็นภาพลามกอนาจารหรือภาพการทำร้ายตัวเอง จากนั้นเก็บสะสมไว้เป็นคลังหลักฐานเพื่อใช้ข่มขู่ต่อเนื่อง เทคนิคที่เป็นเอกลักษณ์คือการบังคับให้ กรีดชื่อหรือสัญลักษณ์ของกลุ่มลงบนร่างกาย แล้วถ่ายภาพ ซึ่งทำหน้าที่ทั้งเป็นหลักฐานมัดตัวและเป็นเครื่องหมายแสดงความเป็นเจ้าของ

ในเคสของไทยที่ปรากฏเป็นข่าว รูปแบบตรงกับขั้นนี้ทุกประการ คือเด็กถูกกดดันให้ทำร้ายตัวเองและถ่ายภาพบาดแผลส่งเข้ากลุ่ม โดยมีลักษณะการแข่งขันกันภายในกลุ่ม และผู้ปกครองไม่ทราบเรื่องจนกระทั่งพบร่องรอยบนร่างกาย

3.5 ขั้นที่ห้า — การยกระดับข้อเรียกร้อง

เมื่อกลุ่มมีเครื่องมือควบคุมแล้ว ข้อเรียกร้องจะยกระดับขึ้นเป็นลำดับ จากการทำลายทรัพย์สินเล็กน้อย ไปสู่การทารุณสัตว์ การวางเพลิง และท้ายที่สุดคือความรุนแรงต่อมนุษย์ ชุดข้อมูลของ CTC บันทึกผู้เสียหายจากการแจ้งเหตุเท็จเพื่อให้ตำรวจติดอาวุธบุกบ้าน 1,754 ราย ผู้เสียหายจากการกดขี่ทางเพศออนไลน์ 1,747 ราย ผู้เสียหายจากอาชญากรรมไซเบอร์ 1,633 ราย ทรัพย์สินที่ถูกทำลาย 76 แห่ง และสัตว์ที่ถูกทารุณ 143 ตัว ซึ่งสะท้อนบันไดการยกระดับนี้อย่างชัดเจน

3.6 ขั้นที่หก — การบีบให้ก่อความรุนแรงจากระยะไกล

ขั้นสุดท้ายคือสิ่งที่ CTC เรียกว่า ความรุนแรงที่ถูกบีบบังคับจากระยะไกล (Remotely Coerced Violence) ซึ่งเป็นแนวคิดใหม่ที่กรอบกฎหมายทั่วโลกยังรับมือได้ไม่ดี ผู้บงการที่อาจอยู่คนละทวีปสั่งการให้เด็กเปราะบางก่อเหตุในโลกจริง โดยมีการเฝ้าดูผ่านการถ่ายทอดสด และมีสมาชิกคนอื่นในห้องคอยกดดันให้ยกระดับความรุนแรงระหว่างเหตุการณ์

คำอธิบายที่ตรงที่สุดมาจากผู้บังคับบัญชาตำรวจเมืองแนชวิลล์ที่สอบสวนเหตุกราดยิงที่ Antioch High School ซึ่งระบุว่าผู้ก่อเหตุ “ถูกเล็งเป้าตั้งแต่อายุยังน้อยมาก” และ “ถูกใช้เป็นเบี้ย” โดยผู้บงการที่ใช้เขา “เป็นอาวุธ” พร้อมย้ำว่า “นี่ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่ถูกบ่มเพาะมาหลายปี”

ในทางนิติวิทยาศาสตร์และการสืบสวน นี่คือความท้าทายเชิงโครงสร้าง เพราะผู้ลงมือคือผู้เยาว์ที่มักเสียชีวิตในที่เกิดเหตุ ขณะที่ผู้บงการอยู่ในเขตอำนาจศาลอื่น ใช้บัญชีนิรนาม และไม่เคยแตะต้องอาวุธเลยแม้แต่ครั้งเดียว

4. คอมมูนิตี้ในเกมที่ลูกเล่น — สิ่งที่ผู้ปกครองและโรงเรียนต้องเฝ้าดู

ส่วนนี้เขียนขึ้นสำหรับผู้ปกครอง ครู และบุคลากรที่ทำงานกับเด็กโดยตรง จึงเลี่ยงศัพท์เชิงยุทธศาสตร์และอธิบายด้วยภาษาที่ใช้ได้จริง หากอ่านรายงานฉบับนี้เพียงส่วนเดียว ส่วนนี้คือส่วนที่ควรอ่าน

ภาพที่ 4: คู่มือหน้าเดียวสำหรับผู้ปกครองและครู สรุปเส้นทางการชักจูงสี่ระยะ สัญญาณเตือนที่สังเกตได้จริง และหลักการตอบสนองเมื่อสงสัย ออกแบบให้พิมพ์แจกในโรงเรียนได้

4.1 “คอมมู” คืออะไร และทำไมพ่อแม่ถึงมองไม่เห็น

ความเข้าใจผิดที่อันตรายที่สุดของผู้ปกครองไทยคือการคิดว่า “ลูกเล่น Roblox อยู่ตรงหน้าเรา เราก็เห็นหมดแล้ว” ในความเป็นจริง สิ่งที่มองเห็นเป็นเพียงชั้นนอกสุด

Roblox ไม่ใช่เกม แต่เป็นแพลตฟอร์มที่ใครก็สร้างเกมของตัวเองได้ ในนั้นมีเกมนับล้านที่ผู้ใช้ทั่วโลกสร้างขึ้น รวมถึงเกมที่มีเนื้อหารุนแรงหรือเนื้อหาสำหรับผู้ใหญ่ที่แฝงตัวอยู่ และที่สำคัญกว่านั้นคือมันมี ระบบสนทนาและระบบเพื่อน ทำให้เด็กที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อนคุยกันได้ ผู้ชักจูงจึงไม่ต้องหาเด็กที่ไหนไกล เพียงเข้าไปในพื้นที่ที่เด็กอยู่แล้ว

Discord คือแอปที่รวม “เซิร์ฟเวอร์” หรือที่เด็กไทยเรียกว่า “คอมมู” แต่ละเซิร์ฟเวอร์มีห้องแชทย่อยหลายห้อง มีระบบเสียง วิดีโอ และการแชร์ไฟล์ จุดสำคัญที่ผู้ปกครองต้องเข้าใจคือ เซิร์ฟเวอร์เหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ปิด เข้าได้ด้วยลิงก์เชิญเท่านั้น ไม่ปรากฏในการค้นหา และไม่มีใครนอกกลุ่มเห็นว่าข้างในเกิดอะไรขึ้น การเข้าใช้ต้องกดเพียงลิงก์เดียว ใช้เวลาไม่ถึงสิบวินาที และไม่ทิ้งร่องรอยที่ผู้ปกครองจะสังเกตเห็นโดยบังเอิญ

ผลลัพธ์คือช่องว่างที่กว้างมาก พ่อแม่เห็นลูกเล่นเกม แต่ไม่เห็นห้องที่ลูกเข้าไปหลังออกจากเกม และมาตรการความปลอดภัยทั้งหมดที่ Roblox ประกาศ — ทั้งการแบ่งบัญชีตามอายุ การจำกัดการสนทนา และการตรวจสอบอายุจากใบหน้า — สิ้นผลทันทีที่บทสนทนาย้ายออกไปแล้ว ด้วยเหตุนี้ส่วนที่ 3.2 จึงระบุว่าการย้ายแพลตฟอร์มคือจุดวิกฤตที่สุดของทั้งห่วงโซ่

4.2 คำชวนที่ควรสะดุดหู

การชักจูงไม่ได้เริ่มด้วยคำขู่ แต่เริ่มด้วยความเป็นมิตร ประโยคต่อไปนี้คือรูปแบบที่ปรากฏซ้ำในคดีทั่วโลกและในเคสของไทย เขียนไว้ให้ผู้ปกครองและครูจดจำรูปแบบ ไม่ใช่จดจำคำต่อคำ เพราะถ้อยคำเปลี่ยนได้เสมอแต่หน้าที่ของมันไม่เปลี่ยน

สิ่งที่ควรเน้นย้ำคือ บรรทัดแรกของตารางนี้คือบรรทัดที่ป้องกันได้ง่ายที่สุดและได้ผลมากที่สุด คำชวนให้ย้ายไปคุยที่แอปอื่นจากคนที่เพิ่งรู้จักในเกม ควรกลายเป็นสัญญาณที่ผู้ปกครองไทยรู้จักในระดับเดียวกับที่รู้จักสัญญาณของแก๊งคอลเซ็นเตอร์

4.3 น้ำเสียงของบทสนทนาเปลี่ยนไปอย่างไร — สี่ระยะ

หากอธิบายกระบวนการทั้งหมดให้สั้นที่สุด มันคือการที่น้ำเสียงของอีกฝ่ายค่อย ๆ เปลี่ยนไปสี่ครั้ง โดยเด็กมักไม่รู้ตัวว่าข้ามเส้นเมื่อไร

ระยะที่หนึ่ง — เป็นมิตร อีกฝ่ายใจดี ให้ของในเกม ช่วยเล่น ฟังเรื่องที่บ้านและเรื่องที่โรงเรียน ระยะนี้อาจกินเวลาหลายสัปดาห์ และไม่มีอะไรผิดปกติให้เห็นเลย

ระยะที่สอง — ผูกพันและแยกตัว อีกฝ่ายกลายเป็น “คนที่เข้าใจเราที่สุด” พร้อมกับค่อย ๆ พูดถึงพ่อแม่ ครู และเพื่อนในทางลบ เด็กเริ่มใช้เวลากับแชทมากขึ้นและกับคนรอบตัวน้อยลง ระยะนี้คือระยะที่ผู้ปกครองยังแทรกแซงได้ง่ายที่สุดโดยไม่ต้องเผชิญหน้า

ระยะที่สาม — ทดสอบ เริ่มมีการ “ขอ” อะไรบางอย่างเพื่อพิสูจน์ตัว อาจเริ่มจากเรื่องเล็ก เช่น ส่งรูปธรรมดา บอกที่อยู่โรงเรียน หรือทำอะไรเล็กน้อยตามคำสั่ง สิ่งที่ได้มาถูกเก็บไว้ทั้งหมด

ระยะที่สี่ — บังคับ น้ำเสียงเปลี่ยนเป็นคำสั่ง มีการข่มขู่ว่าจะเผยแพร่สิ่งที่เก็บไว้ และข้อเรียกร้องยกระดับขึ้นเรื่อย ๆ เด็กที่มาถึงระยะนี้มักเชื่อว่าตัวเองไม่มีทางออกแล้ว ซึ่งเป็นความเชื่อที่ผู้ชักจูงตั้งใจสร้างขึ้น

จุดที่ต้องเข้าใจให้ชัดคือ ระยะที่สี่ไม่ได้จบที่การทำร้ายตัวเองเสมอไป ในเครือข่ายที่เน้นความรุนแรง ข้อเรียกร้องจะยกระดับต่อไปเป็นการทำลายทรัพย์สิน การทารุณสัตว์ และท้ายที่สุดคือความรุนแรงต่อมนุษย์ พร้อมกับคำสั่งให้บันทึกภาพไว้ นี่คือเส้นทางที่เชื่อมเรื่องราวของเด็กคนหนึ่งในห้องแชท เข้ากับเหตุการณ์ที่หน้าหนึ่งของหนังสือพิมพ์

4.4 ทำไมเด็กถึงไม่บอกใคร

คำถามที่ผู้ปกครองถามบ่อยที่สุดหลังเกิดเรื่องคือ “ทำไมไม่บอกพ่อแม่” คำตอบมีอยู่ห้าข้อและทุกข้อคือสิ่งที่ผู้ชักจูงออกแบบไว้แล้ว

หนึ่ง เด็กเชื่อว่าตัวเองผิด เพราะเป็นคนส่งรูปหรือทำตามคำสั่งเอง จึงรู้สึกว่าตนมีส่วนร่วมและไม่มีสิทธิ์ขอความช่วยเหลือ สอง เด็กกลัวการลงโทษ โดยเฉพาะกลัวถูกยึดอุปกรณ์ ซึ่งสำหรับเด็กหลายคนหมายถึงการสูญเสียโลกทางสังคมทั้งใบ สาม เด็กถูกบอกไว้ล่วงหน้าว่าถ้าบอกใครจะถูกปล่อยภาพทันที ทำให้การขอความช่วยเหลือรู้สึกเหมือนการกดปุ่มระเบิด สี่ เด็กอาย โดยเฉพาะกับเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับร่างกาย และ ห้า เด็กไม่รู้ว่านี่เรียกว่าอะไร ต่างจากการถูกกลั่นแกล้งหรือถูกขโมยของ ซึ่งเด็กมีคำเรียกและรู้ว่าเป็นเรื่องที่บอกผู้ใหญ่ได้

ข้อห้าอธิบายว่าทำไมการสอนเรื่องนี้ในโรงเรียนจึงสำคัญ เด็กที่มีคำเรียกสำหรับสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับตัวเอง จะขอความช่วยเหลือเร็วกว่ามาก

4.5 สิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำเมื่อสงสัย

เหตุผลเบื้องหลังแถวแรกสำคัญที่สุด การยึดอุปกรณ์เป็นปฏิกิริยาแรกของผู้ปกครองเกือบทุกคน และเป็นสิ่งที่ยืนยันคำพูดของผู้ชักจูงพอดี ว่าผู้ใหญ่ไม่เข้าใจและจะเอาทุกอย่างไป ผลคือเด็กปิดข้อมูล และในบางกรณีหันไปพึ่งกลุ่มมากขึ้นกว่าเดิม ในเคสของไทยที่ปรากฏเป็นข่าว นักจิตวิทยาคลินิกให้ความเห็นในทิศทางเดียวกันคือ ควรหากิจกรรมมาทดแทนแทนการสั่งห้ามทันที และเฝ้าระวังโดยไม่ทำลายความไว้วางใจ

4.6 สิ่งที่ตั้งค่าได้ทันทีในสัปดาห์นี้

มาตรการเชิงเทคนิคไม่ใช่คำตอบทั้งหมด แต่ช่วยลดพื้นที่เสี่ยงได้จริงและทำได้เย็นนี้

ฝั่ง Roblox เชื่อมบัญชีของเด็กเข้ากับบัญชีผู้ปกครอง ตรวจสอบว่าบัญชีถูกตั้งค่าตามช่วงอายุจริง เปิดการจำกัดการสนทนา และตรวจดูรายชื่อเพื่อนเป็นระยะ ตั้งแต่มิถุนายน 2569 แพลตฟอร์มใช้ระบบบัญชีแบ่งตามช่วงอายุแล้ว โดยเด็กอายุ 5–8 ปีถูกปิดการสื่อสารเป็นค่าเริ่มต้น และกลุ่ม 9–15 ปีถูกจำกัดการสนทนา แต่ค่าเหล่านี้จะทำงานถูกต้องก็ต่อเมื่อ อายุที่กรอกไว้เป็นอายุจริง ซึ่งเป็นจุดที่มักผิดพลาดตั้งแต่วันแรกที่สมัคร

ฝั่ง Discord ตรวจสอบว่าบัญชีของเด็กตั้งอายุถูกต้อง เปิดการกรองข้อความจากคนแปลกหน้า ปิดการรับข้อความส่วนตัวจากผู้ที่ไม่ใช่เพื่อน และ ดูรายชื่อเซิร์ฟเวอร์ที่เด็กเข้าร่วมเป็นระยะ เซิร์ฟเวอร์ที่ชื่อสื่อถึงความรุนแรง ความตาย หรือสัญลักษณ์ลัทธิ ควรเป็นจุดตั้งต้นของบทสนทนา ไม่ใช่จุดตั้งต้นของการลงโทษ

ฝั่งครอบครัว ข้อตกลงที่ได้ผลที่สุดไม่ใช่การจำกัดเวลา แต่คือ ข้อตกลงว่าเด็กจะบอกทันทีเมื่อมีคนขออะไรแปลก ๆ โดยไม่มีการลงโทษตามมา ข้อตกลงนี้ต้องพูดออกมาชัดเจนล่วงหน้า ไม่ใช่รอให้เกิดเรื่องแล้วค่อยบอก เพราะเมื่อถึงตอนนั้นเด็กจะประเมินความเสี่ยงด้วยประสบการณ์เดิมของตัวเอง ไม่ใช่ด้วยความตั้งใจของพ่อแม่

4.7 สิ่งที่โรงเรียนควรเริ่มทำ

โรงเรียนคือด่านที่มีโอกาสพบสัญญาณก่อนหน่วยงานอื่นทั้งหมด เพราะสัญญาณแรกสุดมักปรากฏในรูปของ ผลการเรียนที่ตก การถอยห่างจากเพื่อน และร่องรอยบนร่างกาย ไม่ใช่ในรูปของเบาะแสอาชญากรรม

สิ่งที่ทำได้ทันทีมีสามอย่าง หนึ่งคือ ให้ครูประจำชั้น ครูแนะแนว และครูอนามัยรู้จักตารางสัญญาณเตือนในภาคผนวก ก โดยเน้นเป็นพิเศษที่บาดแผลที่เป็นรูปตัวอักษรหรือสัญลักษณ์ ซึ่งแยกจากการทำร้ายตัวเองทั่วไปได้และเป็นลายเซ็นเฉพาะของเครือข่ายนี้ สองคือ กำหนดให้ชัดว่าเมื่อพบสัญญาณต้องแจ้งใครและเคสจะเดินต่ออย่างไร เพราะปัญหาที่พบบ่อยที่สุดไม่ใช่ครูไม่สังเกตเห็น แต่คือครูไม่รู้ว่าเห็นแล้วต้องทำอะไรต่อ และสามคือ สอนเด็กให้รู้จักรูปแบบการชักจูงในชั้นเรียน โดยเน้นสารเดียวคือ การถูกหลอกไม่ใช่ความผิดของเด็ก และการบอกผู้ใหญ่คือทางออก ไม่ใช่โทษ

5. บทบาทของแพลตฟอร์มและการตอบสนองของอุตสาหกรรม

5.1 Roblox — ขนาดของพื้นที่เสี่ยง

ตัวเลขที่อธิบายความรุนแรงของปัญหาได้ดีที่สุดคือขนาดของแพลตฟอร์ม Roblox รายงานผู้ใช้ที่ใช้งานประจำวัน (daily active users) ราว 151.5 ล้านบัญชี ณ ไตรมาสที่สามของปี 2568 โดยประมาณ 36% มีอายุต่ำกว่า 13 ปี นั่นหมายความว่ามีเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปีราว 54 ล้านคนทั่วโลก อยู่บนแพลตฟอร์มเดียวในแต่ละวัน และแพลตฟอร์มนี้เปิดให้ผู้ใช้สร้างเกมและพื้นที่ของตนเองได้อย่างอิสระ

แรงกดดันทางกฎหมายต่อ Roblox เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในปี 2569 บริษัทตกลงจ่ายเงิน 12.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ให้รัฐแอละแบมาเมื่อวันที่ 21 เมษายน 2569 ซึ่งเป็นการยอมความกับรัฐเป็นครั้งที่สองต่อจากรัฐเนวาดา และยังเผชิญคดีจากรัฐเท็กซัส ฟลอริดา ลุยเซียนา ไอโอวา เนแบรสกา และเคนทักกี รวมถึงคดีจากครอบครัวผู้เสียหายอีกจำนวนมาก

เงื่อนไขการยอมความบังคับให้ Roblox ดำเนินการหลายอย่างที่มีนัยต่อทั้งอุตสาหกรรม ได้แก่การกำหนดให้ผู้ใช้ทุกคนผ่านการตรวจสอบอายุด้วย การประเมินอายุจากใบหน้า (facial age estimation) และการยืนยันตัวตนด้วยเอกสาร การขยายเครื่องมือควบคุมของผู้ปกครอง และการถอดการเข้ารหัสออกจากการสนทนาของผู้เยาว์เพื่อให้การสืบสวนของเจ้าหน้าที่ทำได้ ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2569 เป็นต้นมา แพลตฟอร์มเริ่มใช้ระบบบัญชีแบ่งตามช่วงอายุ โดยเด็กอายุ 5–8 ปีถูกปิดการสื่อสารเป็นค่าเริ่มต้น กลุ่มอายุ 9–15 ปีถูกจำกัดการสนทนาและอยู่ภายใต้การกำกับของผู้ปกครอง ส่วนผู้ใช้อายุ 16 ปีขึ้นไปเข้าถึงได้เต็มรูปแบบยกเว้นเนื้อหาที่จำกัดเฉพาะผู้ใหญ่

ข้อสังเกตเชิงวิเคราะห์: มาตรการเหล่านี้ตอบโจทย์ขั้นที่หนึ่งของห่วงโซ่ได้ดีขึ้นมาก แต่ยัง ไม่แตะขั้นที่สองซึ่งเป็นจุดวิกฤต เพราะเมื่อบทสนทนาย้ายออกไปยังแพลตฟอร์มอื่นแล้ว มาตรการของ Roblox ไม่มีผลอีกต่อไป การแก้ปัญหาที่จุดนี้ต้องอาศัยการทำงานร่วมกันข้ามแพลตฟอร์ม ซึ่งยังไม่มีกลไกที่ใช้งานได้จริงในระดับอุตสาหกรรม

5.2 Discord — พื้นที่ปิดที่การกดขี่เกิดขึ้นจริง

Discord ปรากฏในเกือบทุกคดีที่มีการบันทึกไว้ ทั้งในฐานะสถานที่ตั้งของห้องแชทกลุ่ม สถานที่จัดเก็บและแลกเปลี่ยนสื่อที่ใช้แบล็กเมล และช่องทางถ่ายทอดสดการก่อเหตุ คดีในสวีเดนเมื่อเดือนมกราคม 2568 ระบุชัดเจนว่าผู้ก่อเหตุถ่ายทอดสดการทำร้ายผู้อื่นผ่าน Discord ไปยังห้องแชทที่เชื่อมโยงกับเครือข่าย

Discord มีนโยบายด้านความสุดโต่งที่ใช้ความรุนแรงและมาตรการความปลอดภัยสำหรับวัยรุ่นที่ปรับปรุงต่อเนื่อง รวมถึงการเริ่มใช้มาตรการยืนยันอายุ แต่ปัญหาเชิงโครงสร้างยังคงอยู่สองประการ ประการแรกคือ ธรรมชาติของแพลตฟอร์มที่เน้นห้องส่วนตัวและคำเชิญแบบปิด ทำให้การตรวจจับเชิงรุกยากกว่าแพลตฟอร์มสาธารณะ ประการที่สองคือ การกระจายตัวข้ามแพลตฟอร์ม เมื่อห้องหนึ่งถูกปิด กลุ่มจะย้ายไปสร้างใหม่บนแพลตฟอร์มอื่นภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง ทำให้การปิดกั้นรายห้องมีผลเชิงยุทธวิธีแต่ไม่มีผลเชิงยุทธศาสตร์

GNET เสนอข้อสังเกตที่ตรงประเด็นว่า เนื้อหาของเครือข่ายนี้ คร่อมหลายหมวดการกำกับดูแลพร้อมกัน ทั้งเนื้อหาก่อการร้าย สื่อล่วงละเมิดเด็ก เนื้อหาความรุนแรงสุดขั้ว และการสื่อสารด้วยรหัสนัยแฝง ทำให้ระบบตรวจจับที่ออกแบบมาเพื่อหมวดใดหมวดหนึ่งมักพลาดเป้า และสิ่งที่แพลตฟอร์มจำเป็นต้องพัฒนาคือ ความสามารถในการมองเห็นรูปแบบการล่วงละเมิดที่พาดผ่านหลายแพลตฟอร์ม มากกว่าการตรวจจับเนื้อหาเป็นชิ้น ๆ

5.3 ผลของการขึ้นบัญชีองค์กรก่อการร้ายต่อการกำกับดูแลแพลตฟอร์ม

การที่แคนาดาและนิวซีแลนด์ขึ้นบัญชี 764 เป็นองค์กรก่อการร้ายเมื่อเดือนธันวาคม 2568 มีผลเชิงปฏิบัติที่มากกว่าเชิงสัญลักษณ์ เพราะมันให้ ความชัดเจนทางกฎหมายแก่แพลตฟอร์มในการลบเนื้อหา ซึ่งเดิมอยู่ในพื้นที่สีเทา อย่างไรก็ตาม GNET ตั้งข้อสังเกตถึงข้อจำกัดสองประการ ประการแรกคือความตึงเครียดเชิงนิยาม เนื่องจากกรอบกฎหมายก่อการร้ายของหลายประเทศกำหนดให้ต้องมี จุดประสงค์ทางการเมือง ศาสนา เชื้อชาติ หรืออุดมการณ์ ขณะที่ความรุนแรงของเครือข่ายนี้ขับเคลื่อนด้วยสถานะและชื่อเสียงเป็นหลัก ประการที่สองคือโครงสร้างที่ไร้รูปทรงชัดเจน ซึ่งทำให้ชื่อกลุ่มเป็นเพียง “เสื้อคลุมที่เปลี่ยนตัวใหม่ได้ง่าย” การขึ้นบัญชีชื่อหนึ่งจึงไม่ได้หยุดพฤติกรรม แต่เพียงทำให้ชื่อเปลี่ยน

6. ผลกระทบและความเสี่ยงต่อประเทศไทยโดยตรง

ภาพที่ 5: การประเมินความเสี่ยงของประเทศไทยจำแนกตามมิติ เปรียบเทียบระดับการเปิดรับความเสี่ยง (exposure) กับระดับความพร้อมในการรับมือ (readiness) ช่องว่างที่กว้างที่สุดอยู่ที่มิติการตรวจจับข้ามแพลตฟอร์มและการมีเจ้าภาพเชิงสถาบัน ซึ่งควรเป็นลำดับความสำคัญสูงสุดของการลงทุนเชิงนโยบาย (คะแนนในกราฟเป็นการประเมินเชิงคุณภาพของ Cloud Thunder Threat Intelligence ไม่ใช่ตัวเลขทางสถิติ ส่วนกล่องข้อมูลด้านขวาอ้างอิงจากแหล่งที่ระบุในภาคผนวก)

6.1 หลักฐานที่ยืนยันว่าไทยอยู่ในเส้นทางนี้แล้ว

ประเด็นที่ต้องระบุให้ชัดเจนคือ ประเทศไทย ไม่ได้อยู่ในสถานะ “ประเทศที่ยังไม่ถูกกระทบ” อีกต่อไป

หลักฐานที่หนักแน่นที่สุดมาจากรายงานของ Thai PBS Verify ซึ่งบันทึกกรณีเด็กไทยระดับประถมศึกษาที่ถูกชักจูงผ่านเกม Roblox ให้เข้าร่วมกลุ่มแชทที่มีการกดดันให้ทำร้ายตัวเองเพื่อแลกกับการยอมรับในกลุ่ม โดยข้อเรียกร้องเริ่มจากการชวนแบบเป็นกันเองแล้วยกระดับเป็นคำสั่ง จนกระทั่งเกิดบาดแผลที่มองเห็นได้ซึ่งผู้ปกครองไม่ทันสังเกตในตอนแรก นักจิตวิทยาคลินิกที่ให้ความเห็นในกรณีนี้ระบุกลไกการควบคุมสามอย่างที่ตรงกับที่ CTC และ ADL บันทึกไว้ทุกประการ ได้แก่ การข่มขู่ว่าจะถูกขับออกจากกลุ่ม การให้รางวัลตอบแทนการทำตาม และการอาศัยความต้องการเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มย่อยทางวัฒนธรรม

หลักฐานที่สองมาจากกรณีที่ถูกเผยแพร่ในสื่อสังคมออนไลน์ไทย ซึ่งพี่ชายพบบาดแผลบนร่างกายของน้องสาว แล้วตรวจสอบอุปกรณ์จนพบว่าเด็กเล่น Roblox แล้วถูกชวนเข้าชุมชนบน Discord ที่มีการกดดันให้ถ่ายภาพบาดแผลและเนื้อหาไม่เหมาะสมส่งเข้ากลุ่ม สิ่งที่มีนัยสำคัญเชิงข่าวกรองไม่ใช่ตัวเคสเดียว แต่คือ การที่ผู้ปกครองรายอื่นจำนวนหนึ่งออกมาระบุว่าพบชุมชนลักษณะเดียวกัน ซึ่งบ่งชี้ว่ากรณีที่ปรากฏเป็นข่าวน่าจะเป็นเพียงส่วนยอดของปัญหาที่ใหญ่กว่า

หลักฐานที่สามคือบริบทระดับภูมิภาค เมื่อฟิลิปปินส์ซึ่งมีโครงสร้างประชากรผู้ใช้อินเทอร์เน็ตและระดับการเข้าถึงเกมออนไลน์ใกล้เคียงกับไทย พบทั้งเหตุกราดยิงในสถานศึกษาที่มีการตั้งข้อสังเกตถึงเครือข่ายนี้ และพบผู้ชักจูงที่ปฏิบัติการอยู่ในไซเบอร์สเปซของตนเอง สมมติฐานที่ว่าไทยจะไม่มีผู้ชักจูงในประเทศจึงเป็นสมมติฐานที่ไม่มีหลักฐานรองรับ

6.2 คลัสเตอร์เหตุกราดยิงในสถานศึกษาของภูมิภาค มิถุนายน–สิงหาคม 2569 — ประเมินความเชื่อมโยงอย่างตรงไปตรงมา

ภายในเวลาเพียง แปดสัปดาห์ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้เกิดเหตุกราดยิงในสถานศึกษาสามครั้งใน สองประเทศ โดยผู้ก่อเหตุทุกรายเป็นนักเรียนวัย 14–15 ปีที่ก่อเหตุในโรงเรียนของตนเอง

ความหนาแน่นระดับนี้ในภูมิภาคที่เหตุกราดยิงในสถานศึกษาเคยเป็นเรื่องหายากมาก ไม่ใช่ความบังเอิญเชิงสถิติ และคำถามที่ตามมาโดยธรรมชาติคือทั้งสามเหตุการณ์เชื่อมโยงกับเครือข่ายเดียวกันหรือไม่ รายงานฉบับนี้ประเมินคำถามนี้แยกเป็นสามระดับ เพื่อไม่ให้ข้อสรุปเกินหลักฐาน

ระดับที่หนึ่ง — สิ่งที่มีหลักฐานยืนยัน (ความเชื่อมั่นสูง)

หนึ่ง ผู้ก่อเหตุที่นนทบุรีเสพเนื้อหาเหตุกราดยิงจากต่างประเทศก่อนลงมือ โดยพบคลิป 5 คลิปบนคอมพิวเตอร์ ซึ่งเริ่มเปิดดูในวันที่ 30 กรกฎาคม 2569 ห่างจากวันก่อเหตุเพียงแปดวัน ข้อเท็จจริงนี้ยืนยัน การส่งผ่านอิทธิพลข้ามพรมแดนผ่านเนื้อหาออนไลน์ ซึ่งเป็นกลไกเดียวกับที่ทำให้เหตุการณ์ที่แนชวิลล์เกิดขึ้นห้าสัปดาห์หลังเหตุการณ์ที่เมดิสัน

สอง ผู้ก่อเหตุที่ซัมบวงกา สวมกล้องติดตัวและถ่ายทอดสดการโจมตีผ่าน Facebook Live ซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่ยืนยันแล้วจากภาพที่บันทึกได้ และเป็น ลายเซ็นเชิงพฤติกรรมที่ตรงกับข้อกำหนดของกลุ่ม No Lives Matter อย่างชัดเจน คือการบันทึกการโจมตีจากมุมมองบุคคลที่หนึ่งเพื่อเผยแพร่ ไม่มีเหตุผลเชิงปฏิบัติใดที่ผู้ก่อเหตุคนหนึ่งจะสวมกล้องติดตัวก่อนลงมือ นอกจากเจตนาผลิตสื่อสำหรับผู้ชมกลุ่มหนึ่ง ในกรณีที่ได้รับการยืนยันแล้วว่าเชื่อมโยงกับเครือข่าย ทั้งที่สตอกโฮล์มและบูโรส ผู้ชมกลุ่มนั้นคือห้องแชทของเครือข่าย

สาม ทั้งสามเหตุการณ์ผู้ก่อเหตุ ได้อาวุธมาจากคนในครอบครัวที่ถือครองปืนโดยชอบด้วยกฎหมาย ที่ตักโลบันมาจากญาติที่เป็นตำรวจและเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย ที่นนทบุรีมาจากปู่ และที่ซัมบวงกามาจากบิดาซึ่งเป็นข้าราชการกรมศุลกากร โดยหนึ่งในสองกระบอกเป็นอาวุธที่ทางราชการออกให้

ระดับที่สอง — สิ่งที่เป็นการประเมินเชิงรูปแบบ (ความเชื่อมั่นปานกลาง) โปรไฟล์ของผู้ก่อเหตุทั้งสามกรณีตรงกับรูปแบบที่พบซ้ำในคดีที่เชื่อมโยงกับเครือข่ายนี้หลายจุด ได้แก่ อายุที่อยู่ในช่วง 13–17 ปี การเสพเนื้อหาความรุนแรงสุดขั้วเป็นเวลานาน การวางแผนล่วงหน้าเป็นเดือนหรือเป็นปี และการเลือกเป้าหมายเป็นสถานศึกษาของตนเอง สำหรับกรณีตักโลบันมีองค์ประกอบเพิ่มคือการศึกษากฎหมายเด็กและเยาวชนล่วงหน้าเพื่ออาศัยข้อได้เปรียบทางกฎหมายของผู้เยาว์ ซึ่ง CTC ระบุว่าเป็นยุทธวิธีประจำของเครือข่าย ความตรงกันเหล่านี้มีน้ำหนักในการวิเคราะห์ แต่ยังไม่ใช่หลักฐานการเป็นสมาชิก เพราะโปรไฟล์บางส่วนก็ตรงกับเหตุกราดยิงที่ไม่เกี่ยวข้องกับเครือข่ายใด ๆ เช่นกัน

ระดับที่สาม — สิ่งที่ยังไม่มีหลักฐาน (ต้องระบุให้ชัด) ณ วันที่จัดทำรายงานฉบับนี้ ไม่มีทางการของประเทศใดยืนยันอย่างเป็นทางการว่าผู้ก่อเหตุรายใดในสามเหตุการณ์นี้เป็นสมาชิกของ 764, No Lives Matter หรือกลุ่มใดในระบบนิเวศ The Com สำหรับซัมบวงกา นายกเทศมนตรีเมืองระบุถึงเกม GoreBox และเครือข่าย 764 เป็นการเฉพาะ และผู้เชี่ยวชาญชี้สัญญาณของการชักจูงทางความคิด แต่ตำรวจยังระบุแรงจูงใจไม่ได้และการสอบสวนยังดำเนินอยู่ สำหรับตักโลบัน วุฒิสภาฟิลิปปินส์หยิบชื่อเครือข่ายขึ้นมาไต่สวนและตำรวจแห่งชาติประกาศประสานหน่วยงานต่างประเทศ แต่ยังไม่ยืนยันการเชื่อมโยง สำหรับนนทบุรี ตำรวจไทยระบุเพียงว่าพบการเสพเนื้อหาความรุนแรงออนไลน์เป็นหนึ่งในหลายปัจจัยแวดล้อม และย้ำว่ายังสรุปสาเหตุเดียวไม่ได้

ข้อสรุปเชิงประเมิน รายงานฉบับนี้ประเมินด้วย ความเชื่อมั่นระดับปานกลางถึงสูง ว่าเหตุการณ์ทั้งสามเป็น คลัสเตอร์เดียวกันในเชิงวัฒนธรรมและการเลียนแบบ โดยกรณีซัมบวงกามีลายเซ็นที่ใกล้เคียงกับเครือข่ายมากที่สุดจากพฤติกรรมการถ่ายทอดสดด้วยกล้องติดตัว ขณะเดียวกันประเมินด้วย ความเชื่อมั่นต่ำ ว่ามีสายบังคับบัญชาหรือผู้บงการรายเดียวกันสั่งการทั้งสามเหตุการณ์ เพราะยังไม่มีหลักฐานรองรับข้อสรุประดับนั้น

ในทางปฏิบัติ ความแตกต่างระหว่าง “คลัสเตอร์เชิงวัฒนธรรม” กับ “องค์กรเดียวกัน” สำคัญน้อยกว่าที่คิด เพราะกลไกที่ทำให้เกิดอันตรายเป็นกลไกเดียวกัน คือระบบนิเวศออนไลน์ที่ผลิตและกระจายเนื้อหาความรุนแรง เชิดชูผู้ก่อเหตุรายก่อน และป้อนเนื้อหาเหล่านั้นให้เยาวชนที่เปราะบางโดยอัตโนมัติ เครือข่าย 764 เป็นรูปแบบที่จัดตั้งและมีเจตนาที่สุดของระบบนิเวศนี้ แต่ไม่ใช่ช่องทางเดียว เยาวชนไม่จำเป็นต้องเป็นสมาชิกของกลุ่มใดเลยก็ได้รับผลกระทบจากระบบนิเวศเดียวกันนี้เต็มที่

ภาพที่ 6: เปรียบเทียบองค์ประกอบของเหตุกราดยิงในสถานศึกษาสามครั้งในภูมิภาคระหว่างเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม 2569 เทียบกับเกณฑ์ที่เป็นลายเซ็นของเครือข่าย 764 และ No Lives Matter จะเห็นว่าองค์ประกอบที่ทั้งสามกรณีมีร่วมกันครบถ้วนคือช่วงอายุของผู้ก่อเหตุ การได้อาวุธจากคนในครอบครัว และการเสพเนื้อหาความรุนแรงออนไลน์ ขณะที่การถ่ายทอดสดด้วยกล้องติดตัวซึ่งเป็นลายเซ็นที่เฉพาะเจาะจงที่สุดปรากฏชัดเจนเฉพาะที่ซัมบวงกา และยังไม่มีกรณีใดที่ทางการยืนยันการเป็นสมาชิกเครือข่ายอย่างเป็นทางการ

นัยเชิงนโยบายที่สำคัญที่สุดจึงมีสองข้อ ข้อแรกคือ มาตรการที่ตั้งอยู่บนการไล่ล่า “กลุ่ม” จะพลาดกรณีอย่างนนทบุรี เพราะไม่มีกลุ่มให้ไล่ล่า ขณะที่มาตรการที่ตั้งอยู่บนการลดการเข้าถึงเนื้อหาความรุนแรงและการดูแลเยาวชนเปราะบางจะครอบคลุมทั้งสองรูปแบบ ข้อที่สองคือ หน่วยงานไทยควรตรวจสอบมิติออนไลน์อย่างเป็นระบบในทุกคดีลักษณะนี้ ไม่ใช่ในฐานะปัจจัยเสริม โดยเฉพาะการตรวจสอบว่ามีการติดต่อกับบุคคลหรือชุมชนใดที่กระตุ้นให้ก่อเหตุหรือไม่ เพราะหากมีผู้บงการจากระยะไกลจริง การไม่ตรวจสอบเท่ากับปล่อยให้ผู้บงการลอยนวลและก่อเหตุซ้ำกับเด็กคนถัดไป ประสบการณ์จากสวีเดนแสดงว่าข้อเท็จจริงส่วนนี้มักปรากฏหลังจากการตรวจสอบบันทึกการสนทนาอย่างละเอียดเท่านั้น ไม่ปรากฏเองในชั้นสอบสวนเบื้องต้น

6.3 ปัจจัยที่ทำให้ไทยเปิดรับความเสี่ยงเป็นพิเศษ

ความเข้มข้นของการใช้แพลตฟอร์มในกลุ่มเด็ก ไทยเป็นตลาดที่มีอัตราการใช้งานเกมออนไลน์และแพลตฟอร์มสังคมในกลุ่มเยาวชนสูงมาก และ Roblox กับ Discord เป็นแพลตฟอร์มกระแสหลักในกลุ่มนักเรียนไทยมาหลายปี ความคุ้นเคยระดับนี้ทำให้การชวนย้ายไปคุยกันบน Discord ไม่ถูกมองว่าผิดปกติแต่อย่างใด

ช่องว่างด้านภาษาในการกลั่นกรองเนื้อหา ระบบตรวจจับอัตโนมัติของแพลตฟอร์มระดับโลกทำงานได้ดีที่สุดกับภาษาอังกฤษ ประสิทธิภาพในภาษาไทยต่ำกว่าอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะกับภาษาแบบวัยรุ่นที่ใช้คำผสม การสะกดแบบเลี่ยงระบบ และคำสแลงที่เปลี่ยนเร็ว ช่องว่างนี้ทำให้การกดขี่ที่เกิดขึ้นเป็นภาษาไทยมีโอกาสถูกตรวจจับต่ำกว่าที่เกิดเป็นภาษาอังกฤษ

การไม่มีเจ้าภาพเชิงสถาบันที่ชัดเจน พฤติกรรมของเครือข่ายนี้คาบเกี่ยวเขตอำนาจของหลายหน่วยงานพร้อมกัน คือกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมในมิติแพลตฟอร์ม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ในมิติคุ้มครองเด็ก กระทรวงศึกษาธิการในมิติสถานศึกษา กระทรวงสาธารณสุขในมิติสุขภาพจิต และสำนักงานตำรวจแห่งชาติกับกองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยีในมิติบังคับใช้กฎหมาย เมื่อทุกหน่วยงานเกี่ยวข้องบางส่วนแต่ไม่มีหน่วยงานใดเป็นเจ้าภาพเต็มตัว ผลลัพธ์ที่พบบ่อยคือเคสตกอยู่ในช่องว่างระหว่างหน่วยงาน

ช่องว่างของกรอบกฎหมาย ไทยมีเครื่องมือทางกฎหมายที่ใช้ได้อยู่บ้าง ทั้งพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และบทบัญญัติเกี่ยวกับสื่อลามกอนาจารเด็กในประมวลกฎหมายอาญา แต่ยังไม่มีฐานความผิดที่ครอบคลุมพฤติกรรม “การชักจูงและบีบบังคับผู้เยาว์จากระยะไกลให้ทำร้ายตนเองหรือผู้อื่น” โดยตรง ซึ่งเป็นช่องว่างเดียวกับที่ประเทศอื่นกำลังเผชิญ อัยการสวีเดนถึงกับวางคดีหนึ่งไว้เป็น คดีนำร่องเพื่อทดสอบการฟ้องความรุนแรงที่สั่งการจากระยะไกล ซึ่งผลของคดีนั้นควรได้รับการติดตามอย่างใกล้ชิดจากฝ่ายกฎหมายของไทย

6.4 สิ่งที่ไทยทำไปแล้วและช่องว่างที่เหลือ

ในด้านบวก ไทยเริ่มเคลื่อนไหวในระดับนโยบายแล้ว และน่าสังเกตว่าการเคลื่อนไหวเกิดขึ้นในเดือนเดียวกับเหตุกราดยิงที่นนทบุรี รัฐบาลประกาศจัดทำ มาตรฐานความปลอดภัยในสถานศึกษาระดับชาติภายใน 90 วัน ซึ่งเป็นกรอบเวลาที่กำลังเดินอยู่ขณะจัดทำรายงานฉบับนี้ และเป็นโอกาสสำคัญที่จะบรรจุมิติออนไลน์เข้าไปตั้งแต่ต้น แทนที่จะจำกัดขอบเขตไว้เพียงมาตรการทางกายภาพอย่างการควบคุมทางเข้าออกและกล้องวงจรปิด

ในอีกด้านหนึ่ง เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2569 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมได้หารือกับ Roblox Corporation ในประเด็นมาตรการความปลอดภัยและการคุ้มครองเด็ก ครอบคลุมระบบกำกับดูแลตามช่วงอายุ เทคโนโลยีประเมินอายุจากใบหน้า ระบบกลั่นกรองข้อความ การนำมาตรฐานการจัดเรตเกม IARC มาใช้ในปี 2570 และการศึกษาความเป็นไปได้ในการเชื่อมระบบยืนยันตัวตนดิจิทัลของไทยเข้ากับบัญชีผู้ใช้

การเจรจานี้เป็นก้าวที่ถูกทิศทาง แต่จากการวิเคราะห์ห่วงโซ่ในส่วนที่ 3 จะเห็นว่ามาตรการทั้งหมด กระจุกตัวอยู่ที่ขั้นที่หนึ่งของห่วงโซ่ คือการป้องกันการติดต่อครั้งแรกบนแพลตฟอร์มเกม ขณะที่ขั้นที่สองถึงหกซึ่งเป็นที่เกิดของความเสียหายจริงยังไม่มีมาตรการรองรับ ช่องว่างที่ยังเหลืออยู่จึงประกอบด้วย

หนึ่ง ไม่มีกลไกการส่งต่อเคส (referral pathway) ที่ชัดเจนสำหรับครูหรือผู้ปกครองที่พบสัญญาณ ว่าควรแจ้งใคร ใครรับเรื่อง และเคสจะเดินต่ออย่างไร สอง ไม่มีสัญญาณเตือนชุดมาตรฐานที่เผยแพร่ในระบบการศึกษา ทำให้ครูส่วนใหญ่ไม่สามารถแยกแยะระหว่างพฤติกรรมวัยรุ่นทั่วไปกับสัญญาณของการถูกชักจูงได้ สาม ไม่มีการเก็บสถิติหรือการเฝ้าระวังเชิงระบบ ทำให้ไม่ทราบขนาดที่แท้จริงของปัญหาในไทย และ สี่ ยังไม่มีการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างระบบสุขภาพจิตของโรงเรียนกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย ซึ่งจำเป็นเพราะสัญญาณแรกสุดของการถูกชักจูงมักปรากฏในรูปของปัญหาสุขภาพจิตและร่องรอยการทำร้ายตัวเอง ไม่ใช่ในรูปของเบาะแสอาชญากรรม

6.5 กลุ่มเสี่ยงที่ควรจัดลำดับความสำคัญสูงสุด

จากรูปแบบการคัดเลือกเป้าหมายที่บันทึกไว้ในทุกชุดข้อมูล กลุ่มที่ควรได้รับการดูแลเป็นลำดับแรกในบริบทไทยคือ เด็กอายุ 9–15 ปีที่ใช้เวลากับแพลตฟอร์มเกมสังคมเป็นเวลานานโดยไม่มีผู้ใหญ่ร่วมรับรู้ โดยเฉพาะกลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยงร่วมอย่างใดอย่างหนึ่ง ได้แก่ ภาวะโดดเดี่ยวทางสังคมหรือถูกกลั่นแกล้งในโรงเรียน ประวัติปัญหาสุขภาพจิตหรือการทำร้ายตัวเอง ความสัมพันธ์ในครอบครัวที่ตึงเครียดจนเด็กหันไปหาการยอมรับจากพื้นที่ออนไลน์ และเด็กที่รู้สึกว่าตนเองไม่เป็นที่ยอมรับในสภาพแวดล้อมจริง

จุดที่ต้องเน้นสำหรับผู้กำหนดนโยบายคือ ปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ไม่ใช่ปัจจัยด้านความมั่นคง แต่เป็นปัจจัยด้านสวัสดิภาพเด็กและสุขภาพจิต ซึ่งหมายความว่าการลงทุนที่ให้ผลตอบแทนสูงสุดต่อการป้องกันภัยนี้ อาจไม่ใช่การลงทุนในเครื่องมือเฝ้าระวังทางไซเบอร์ แต่คือการลงทุนในระบบดูแลสุขภาพจิตในโรงเรียนและการเสริมความเข้มแข็งของความสัมพันธ์ในครอบครัว

7. การประเมินเชิงยุทธศาสตร์ต่อความมั่นคงของชาติ

เมื่อประเมินภัยนี้ในกรอบความมั่นคงของชาติ มีข้อสรุปสำคัญห้าประการ

ประการที่หนึ่ง ภัยนี้ทำลายสมมติฐานพื้นฐานของการต่อต้านการก่อการร้ายแบบเดิม กรอบเดิมตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าผู้ก่อเหตุมีอุดมการณ์ มีองค์กร มีเป้าหมายทางการเมือง และสามารถถูกสกัดได้ด้วยการติดตามการสื่อสารของกลุ่มที่ระบุตัวได้ แต่เครือข่ายนี้ไม่มีคุณสมบัติเหล่านั้นเลย ผู้ลงมือคือเด็กที่ไม่มีประวัติอาชญากรรม ไม่มีการติดต่อกับองค์กรที่ถูกจับตา และแรงจูงใจของพวกเขาไม่สามารถอนุมานจากอุดมการณ์ใด ๆ ได้

ประการที่สอง การปราบปรามที่หัวไม่ทำให้เครือข่ายอ่อนแอลง และอาจทำให้อันตรายขึ้น บทเรียนจากการจับกุมแกนนำเมื่อเดือนเมษายน 2568 ชัดเจนมาก คือผลลัพธ์ไม่ใช่การสลายตัว แต่คือการเปลี่ยนผู้นำไปสู่คนรุ่นที่เน้นความรุนแรงมากกว่า และการเปลี่ยนเงื่อนไขการเข้ากลุ่มไปสู่การเรียกร้องความรุนแรงในโลกจริง นี่เป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการวางแผนปฏิบัติการของไทย เพราะหมายความว่า การบังคับใช้กฎหมายอย่างเดียวอาจย้ายรูปแบบความเสียหายโดยไม่ลดปริมาณ และต้องดำเนินควบคู่กับมาตรการป้องกันเสมอ

ประการที่สาม ผู้เสียหายและผู้กระทำเป็นคนกลุ่มเดียวกัน ซึ่งเปลี่ยนโจทย์ทางนโยบายทั้งหมด ข้อมูลของ CTC ที่ระบุว่าอายุมัธยฐานของผู้กระทำอยู่ที่ 19 ปี ขณะที่อายุมัธยฐานของผู้เสียหายอยู่ที่ 13 ปี บ่งชี้ว่าเรากำลังเห็นวงจรที่เด็กที่ถูกกระทำเมื่ออายุ 13 กลายเป็นผู้กระทำเมื่ออายุ 19 การตอบสนองที่มุ่งลงโทษเพียงอย่างเดียวจึงเสี่ยงที่จะลงโทษผู้เสียหายรุ่นถัดไป และการตอบสนองที่ได้ผลต้องมีองค์ประกอบของ การแทรกแซงเชิงบำบัดที่คำนึงถึงบาดแผลทางใจ (trauma-informed) เสมอ

ประการที่สี่ ความเสี่ยงเชิงระบบที่ใหญ่ที่สุดสำหรับไทยคือความเสี่ยงจากการเลียนแบบ และความเสี่ยงนี้ได้ปรากฏเป็นรูปธรรมในไทยแล้ว ลักษณะเด่นของระบบนิเวศนี้คือการเชิดชูผู้ก่อเหตุรายก่อนหน้าและการสร้างแรงจูงใจให้เลียนแบบ ผู้ก่อเหตุที่แนชวิลล์โพสต์ยกย่องผู้ก่อเหตุที่เมดิสันหลายสิบครั้งและใช้ภาพของเธอเป็นภาพประจำตัว ก่อนจะก่อเหตุของตนเองในอีกห้าสัปดาห์ต่อมา และในกรณีของไทย ผู้ก่อเหตุที่นนทบุรีเปิดดูคลิปเหตุกราดยิงจากต่างประเทศห้าคลิปในช่วงแปดวันก่อนลงมือ ซึ่งเป็นหลักฐานตรงว่า กลไกการเลียนแบบข้ามพรมแดนทำงานกับเยาวชนไทยแล้วจริง โดยไม่ต้องมีใครติดต่อเด็กคนนั้นเลย

หลักฐานที่หนักแน่นที่สุดของกลไกนี้คือ ลำดับเหตุการณ์ในภูมิภาคช่วงมิถุนายนถึงสิงหาคม 2569 ตักโลบันเกิดขึ้นก่อน ตามด้วยนนทบุรีในอีกหกสัปดาห์ต่อมา และซัมบวงกาในอีก 11 วัน หลังจากนั้น การที่ระยะห่างระหว่างเหตุการณ์สั้นลงเรื่อย ๆ คือรูปแบบที่นักวิจัยด้านการแพร่ระบาดของความรุนแรง (violence contagion) ใช้เป็นตัวบ่งชี้ว่าคลัสเตอร์กำลังทำงานอยู่ ไม่ใช่เหตุการณ์อิสระที่บังเอิญเกิดใกล้กัน และการที่ผู้ก่อเหตุที่ซัมบวงกาสวมกล้องติดตัวถ่ายทอดสด แล้วคลิปแพร่กระจายอย่างรวดเร็วจนสาธารณชนฟิลิปปินส์ต้องออกมาเรียกร้องให้หยุดแชร์ คือการผลิตเชื้อสำหรับเหตุการณ์ถัดไปโดยตรง

รูปแบบนี้หมายความว่า เหตุการณ์แต่ละครั้งเพิ่มความเสี่ยงของเหตุการณ์ถัดไป ทั้งในระดับโลกและระดับภูมิภาค และมีนัยโดยตรงสามข้อ ข้อแรกคือแนวปฏิบัติในการรายงานข่าวและการสื่อสารของภาครัฐไทยเมื่อเกิดเหตุ ซึ่งควรหลีกเลี่ยงการขยายชื่อ ภาพ และรายละเอียดวิธีการของผู้ก่อเหตุ ข้อที่สองคือ ช่วงเวลาหลังเกิดเหตุใหญ่คือช่วงที่ความเสี่ยงสูงที่สุด หน่วยงานการศึกษาและสาธารณสุขจึงควรถือว่าสัปดาห์ถัดจากเหตุกราดยิงเป็นช่วงเฝ้าระวังพิเศษ ไม่ใช่เพียงช่วงเยียวยา ข้อที่สามซึ่งเป็นข้อใหม่จากบทเรียนซัมบวงกาคือ ความเร็วในการระงับการเผยแพร่คลิปการโจมตีคือมาตรการลดความเสี่ยงโดยตรง ไม่ใช่เพียงเรื่องความเหมาะสมหรือความรู้สึกของผู้เสียหาย

ประการที่ห้า เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไม่ได้ “กำลังจะกลายเป็น” พื้นที่ปฏิบัติการใหม่อีกต่อไป แต่กลายเป็นแล้ว เหตุกราดยิงในสถานศึกษาสามครั้งในสองประเทศภายในแปดสัปดาห์ ประกอบกับหลักฐานในฟิลิปปินส์ที่พบทั้งผู้ชักจูงในประเทศและผู้เยาว์ที่ต้องช่วยเหลือออกจากเครือข่าย 24 ราย และเคสการชักจูงเด็กในไทยที่ปรากฏแล้ว ทำให้การประเมินที่สมเหตุสมผลที่สุดคือ ระบบนิเวศนี้มีตัวตนอยู่ในไซเบอร์สเปซของไทยแล้วในระดับหนึ่ง แต่ยังไม่มีการเฝ้าระวังที่ทำให้มองเห็นขนาดที่แท้จริง ความไม่รู้ขนาดของปัญหาจึงเป็นความเสี่ยงในตัวมันเอง

ประการที่หก การควบคุมการเข้าถึงอาวุธในครัวเรือนคือมาตรการที่ให้ผลเร็วที่สุดและถูกมองข้ามมากที่สุด ข้อเท็จจริงที่ผู้ก่อเหตุทั้งสามเหตุการณ์ในภูมิภาค ไม่มีรายใดจัดหาอาวุธมาเอง แต่ทุกรายใช้อาวุธของคนในครอบครัวที่ถือครองโดยชอบด้วยกฎหมาย เป็นจุดร่วมที่ชัดเจนที่สุดของคลัสเตอร์นี้ และเป็นจุดเดียวที่รัฐควบคุมได้โดยตรงโดยไม่ต้องพึ่งความร่วมมือของแพลตฟอร์มต่างชาติ กระบวนการชักจูงทางออนไลน์อาจใช้เวลาเป็นปีและอยู่นอกเขตอำนาจ แต่ ระยะห่างระหว่างเด็กที่ถูกชักจูงกับอาวุธในบ้านเป็นเรื่องที่แก้ได้ด้วยกฎระเบียบภายในประเทศ โดยเฉพาะกรณีอาวุธที่ทางราชการออกให้เจ้าหน้าที่ ซึ่งกรณีซัมบวงกาแสดงให้เห็นว่ามาตรฐานการเก็บรักษายังไม่รัดกุมพอ

8. ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์และแนวทางรับมือ

ข้อเสนอต่อไปนี้จัดตามกรอบเวลาการดำเนินการ โดยเน้นมาตรการที่หน่วยงานไทยดำเนินการได้จริงด้วยทรัพยากรที่มีอยู่

8.1 การดำเนินการเร่งด่วน (0–30 วัน)

เผยแพร่ชุดสัญญาณเตือนมาตรฐานสู่ระบบการศึกษา จัดทำเอกสารหนึ่งหน้าที่ระบุสัญญาณเตือนของการถูกชักจูงออนไลน์ (ดูภาคผนวก ก) แล้วกระจายผ่านกระทรวงศึกษาธิการไปยังครูประจำชั้น ครูแนะแนว และครูอนามัยโรงเรียนทั่วประเทศ สัญญาณที่ต้องเน้นที่สุดคือ บาดแผลที่เป็นรูปตัวอักษรหรือสัญลักษณ์ ซึ่งเป็นลายเซ็นเฉพาะของเครือข่ายนี้และแยกออกจากการทำร้ายตัวเองทั่วไปได้

กำหนดเจ้าภาพและช่องทางรับแจ้งเหตุที่ชัดเจน ระบุให้ชัดว่าเมื่อครูหรือผู้ปกครองพบสัญญาณ ต้องแจ้งช่องทางใด และประกาศช่องทางนั้นให้สาธารณะรับรู้ในระดับเดียวกับที่ประชาชนรู้จักช่องทางแจ้งภัยออนไลน์อื่น ๆ ช่องทางนี้ต้องรองรับการส่งต่อทั้งสายสุขภาพจิตและสายบังคับใช้กฎหมายพร้อมกัน

ออกคำแนะนำแก่ผู้ปกครองที่เน้นวิธีที่ได้ผลจริง สาระสำคัญคือการเฝ้าระวังโดยไม่ทำลายความไว้วางใจ การไม่สั่งห้ามเล่นเกมแบบหักดิบเพราะจะผลักเด็กเข้าหากลุ่มมากขึ้น การหากิจกรรมทดแทน และที่สำคัญที่สุดคือ การสื่อสารให้เด็กรู้ว่าหากถูกแบล็กเมล์แล้ว การบอกผู้ใหญ่จะไม่ทำให้ถูกลงโทษ เพราะความกลัวการถูกลงโทษคือกลไกที่ทำให้เด็กติดอยู่ในวงจรนานที่สุด

ทบทวนแนวปฏิบัติการรายงานข่าวเหตุความรุนแรงในสถานศึกษา สื่อสารกับองค์กรวิชาชีพสื่อเรื่องความเสี่ยงจากการเลียนแบบ โดยเฉพาะการหลีกเลี่ยงการเผยแพร่ชื่อ ภาพ แถลงการณ์ หรือสัญลักษณ์ของผู้ก่อเหตุ ซึ่งเป็นสิ่งที่เครือข่ายนี้ต้องการมากที่สุด กรณีนนทบุรีที่พบว่าผู้ก่อเหตุเปิดดูคลิปเหตุกราดยิงต่างประเทศแปดวันก่อนลงมือ เป็นหลักฐานในประเทศที่หนักแน่นพอจะใช้สนับสนุนการหารือเรื่องนี้กับวงการสื่อ

ทบทวนการเก็บรักษาอาวุธปืนของเจ้าหน้าที่รัฐและครัวเรือนที่มีเด็ก เป็นมาตรการที่ให้ผลเร็วที่สุดและอยู่ในอำนาจของหน่วยงานไทยทั้งหมด ควรออกหนังสือเวียนย้ำมาตรฐานการเก็บรักษาอาวุธที่ทางราชการออกให้เจ้าหน้าที่ทุกสังกัด และรณรงค์ให้ครัวเรือนที่มีผู้เยาว์แยกเก็บอาวุธกับกระสุนในที่ล็อกแยกกัน จุดร่วมที่ชัดที่สุดของเหตุการณ์ทั้งสามในภูมิภาคคือ ไม่มีผู้ก่อเหตุรายใดจัดหาอาวุธมาเอง

กำหนดกระบวนการระงับการเผยแพร่คลิปการโจมตีอย่างรวดเร็ว จัดทำแนวปฏิบัติร่วมกับแพลตฟอร์มหลักและองค์กรสื่อ ให้ถือว่าการระงับการแพร่กระจายคลิปเหตุความรุนแรงในสถานศึกษาเป็นมาตรการลดความเสี่ยงเชิงป้องกัน ไม่ใช่เพียงเรื่องความเหมาะสม โดยอ้างอิงบทเรียนจากซัมบวงกาที่คลิปจากกล้องติดตัวแพร่กระจายเป็นวงกว้างก่อนถูกระงับ

บรรจุมิติออนไลน์เข้าไปในมาตรฐานความปลอดภัยสถานศึกษา 90 วัน ขณะที่กรอบเวลาการจัดทำมาตรฐานยังเดินอยู่ ควรผลักดันให้มาตรฐานครอบคลุมมากกว่ามาตรการทางกายภาพ โดยรวมถึงกระบวนการคัดกรองสัญญาณเตือน บทบาทของครูแนะแนว และช่องทางส่งต่อเคส ไม่เช่นนั้นมาตรฐานที่ออกมาจะป้องกันได้เฉพาะเหตุที่เกิดในรั้วโรงเรียน แต่ไม่แตะกระบวนการที่ก่อตัวมาก่อนหน้านั้นเป็นเดือนหรือเป็นปี

8.2 การปรับปรุงเชิงกระบวนการ (1–3 เดือน)

จัดตั้งกลไกประสานงานข้ามหน่วยงานที่มีเจ้าภาพเดียว สร้างคณะทำงานร่วมระหว่างกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงสาธารณสุข และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ โดยกำหนดเจ้าภาพหลักหนึ่งหน่วยงานอย่างชัดเจน พร้อมกำหนดกระบวนการส่งต่อเคสที่เป็นลายลักษณ์อักษร

เริ่มเก็บสถิติเชิงระบบ เพิ่มหมวดการบันทึกเคสที่เกี่ยวข้องกับการชักจูงผู้เยาว์ผ่านแพลตฟอร์มเกมและแอปแชท ในระบบรับแจ้งเหตุที่มีอยู่ เพื่อให้ทราบขนาดของปัญหาภายในหกเดือน โดยไม่ต้องรอสร้างระบบใหม่

ขยายผลการเจรจากับแพลตฟอร์มให้ครอบคลุมขั้นที่สองของห่วงโซ่ ต่อยอดจากการหารือกับ Roblox เมื่อเดือนสิงหาคม 2569 โดยเพิ่มประเด็นที่ยังขาดสองเรื่อง เรื่องแรกคือ การตรวจจับพฤติกรรมชวนย้ายแพลตฟอร์ม จากบัญชีผู้ใหญ่ไปยังบัญชีผู้เยาว์ ซึ่งเป็นสัญญาณที่แพลตฟอร์มตรวจจับได้ในทางเทคนิค เรื่องที่สองคือ การปรับปรุงความสามารถในการกลั่นกรองเนื้อหาภาษาไทย ซึ่งเป็นช่องว่างที่ประเทศผู้ใช้ภาษาที่ไม่ใช่อังกฤษเผชิญร่วมกันและควรผลักดันร่วมกันในเวทีอาเซียน พร้อมกันนี้ควรเปิดการหารือในลักษณะเดียวกันกับ Discord ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มที่ความเสียหายจริงเกิดขึ้น

เสริมศักยภาพบุคลากรด้านสุขภาพจิตในโรงเรียน ฝึกอบรมครูแนะแนวและนักจิตวิทยาโรงเรียนให้รู้จักรูปแบบการชักจูงแบบนี้โดยเฉพาะ เนื่องจากเป็นด่านแรกที่มีโอกาสพบสัญญาณก่อนหน่วยงานอื่นทั้งหมด

กำหนดแนวปฏิบัติการตรวจสอบมิติออนไลน์ในคดีความรุนแรงที่ผู้ก่อเหตุเป็นเยาวชน จัดทำแนวปฏิบัติมาตรฐานให้พนักงานสอบสวนตรวจสอบอุปกรณ์ดิจิทัลอย่างเป็นระบบทุกคดี ครอบคลุมประวัติการเข้าถึงเนื้อหาความรุนแรง บัญชีที่ใช้ ชุมชนออนไลน์ที่เข้าร่วม และที่สำคัญที่สุดคือ ร่องรอยการติดต่อกับบุคคลที่กระตุ้นหรือสั่งการให้ก่อเหตุ ซึ่งเป็นข้อมูลที่มักไม่ปรากฏหากไม่ตั้งใจหา ผลการตรวจสอบควรถูกรวบรวมเป็นฐานข้อมูลกลางเพื่อให้เห็นรูปแบบข้ามคดี

เข้าร่วมกรอบความร่วมมือระดับภูมิภาคที่ฟิลิปปินส์เปิดไว้ ตำรวจฟิลิปปินส์ประกาศเมื่อ 3 กรกฎาคม 2569 ว่าจะประสานหน่วยงานต่างประเทศเพื่อติดตามเครือข่าย 764 ซึ่งเป็นช่องทางที่ไทยเข้าร่วมได้ทันทีโดยไม่ต้องตั้งกลไกใหม่ และเป็นวิธีที่เร็วที่สุดในการเข้าถึงข้อมูลเชิงปฏิบัติการที่ฟิลิปปินส์มีอยู่แล้วจากการช่วยเหลือผู้เยาว์ 24 ราย

8.3 การเตรียมการเชิงยุทธศาสตร์ (3–12 เดือน)

ทบทวนความเพียงพอของกรอบกฎหมาย วิเคราะห์ว่ากฎหมายไทยที่มีอยู่ครอบคลุมพฤติกรรม “การบีบบังคับผู้เยาว์จากระยะไกลให้ทำร้ายตนเองหรือผู้อื่น” ได้เพียงใด และควรติดตามผลของคดีนำร่องในสวีเดนกับแนวทางการฟ้องคดีของสหรัฐฯ ที่ใช้ฐานความผิดสนับสนุนการก่อการร้าย เพื่อประเมินทางเลือกเชิงกฎหมายสำหรับไทย

พัฒนาขีดความสามารถในการเฝ้าระวังข้ามแพลตฟอร์ม ลงทุนในขีดความสามารถของหน่วยงานที่รับผิดชอบในการมองเห็นรูปแบบการล่วงละเมิดที่พาดผ่านหลายแพลตฟอร์ม แทนการตรวจจับเนื้อหาเป็นชิ้น ๆ ตามที่ GNET เสนอ พร้อมสร้างช่องทางแลกเปลี่ยนข้อมูลกับหน่วยงานในภูมิภาค โดยเฉพาะฟิลิปปินส์ซึ่งมีประสบการณ์ตรงและมีข้อมูลเชิงปฏิบัติการแล้ว

ผลักดันวาระนี้ในกรอบอาเซียน เสนอให้การคุ้มครองเด็กจากการชักจูงข้ามพรมแดนบนแพลตฟอร์มเกมเป็นวาระร่วมของอาเซียน เนื่องจากภัยนี้ไม่มีพรมแดน ขณะที่อำนาจกำกับดูแลของแต่ละประเทศมีจำกัด การรวมอำนาจต่อรองในระดับภูมิภาคจะเพิ่มน้ำหนักในการเจรจากับแพลตฟอร์มระดับโลกอย่างมีนัยสำคัญ

บรรจุการรู้เท่าทันการชักจูงออนไลน์เข้าสู่หลักสูตร เพิ่มเนื้อหาเรื่องการรู้จักรูปแบบการชักจูง การรับมือเมื่อถูกแบล็กเมล์ และการขอความช่วยเหลือ เข้าไปในหลักสูตรระดับประถมปลายและมัธยมต้น ซึ่งเป็นช่วงอายุที่ตรงกับกลุ่มเป้าหมายของเครือข่ายนี้พอดี โดยเน้นเป็นพิเศษที่สารว่า การถูกหลอกไม่ใช่ความผิดของเด็ก และการบอกผู้ใหญ่คือทางออก ไม่ใช่โทษ

9. บทสรุปและมุมมองไปข้างหน้า (Outlook)

เครือข่าย 764 และระบบนิเวศ The Com เป็นภัยคุกคามที่ท้าทายกรอบการวิเคราะห์เดิมในทุกมิติ มันไม่มีอุดมการณ์ที่จะต่อต้าน ไม่มีองค์กรที่จะทลาย ไม่มีผู้นำที่จับแล้วจบ และไม่มีเส้นแบ่งชัดเจนระหว่างผู้กระทำกับผู้เสียหาย สิ่งที่มันมีคือกลไกที่ทำงานได้จริงและทำซ้ำได้ คือการหาเด็กที่เปราะบางในพื้นที่ที่เด็กอยู่ตามปกติ ย้ายเด็กออกไปยังพื้นที่ที่ไม่มีใครมองเห็น สร้างเครื่องมือควบคุม แล้วยกระดับข้อเรียกร้องไปเรื่อย ๆ จนถึงจุดที่เด็กคนหนึ่งเดินเข้าโรงเรียนพร้อมอาวุธ

การประเมินสำหรับ 12 เดือนข้างหน้ามีสามข้อ

ข้อแรก แนวโน้มความรุนแรงในโลกจริงจะยังไม่ลดลง เพราะเงื่อนไขการเข้ากลุ่มที่เปลี่ยนไปหลังการจับกุมแกนนำในปี 2568 ได้สร้างแรงจูงใจเชิงโครงสร้างให้สมาชิกใหม่ต้องพิสูจน์ตัวด้วยความรุนแรง และแรงจูงใจนี้จะยังคงอยู่ตราบที่โครงสร้างการให้สถานะทางสังคมแบบนี้ยังทำงาน

ข้อที่สอง เอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะปรากฏในสถิติมากขึ้น ไม่ใช่เพราะภัยเพิ่งมาถึง แต่เพราะหน่วยงานในภูมิภาคเพิ่งเริ่มมองหา กรณีฟิลิปปินส์แสดงให้เห็นชัดว่าเมื่อเริ่มค้นหาอย่างจริงจัง ก็พบทั้งเหยื่อและผู้ชักจูงในประเทศ ไทยควรคาดหมายผลลัพธ์ในทิศทางเดียวกันเมื่อเริ่มเฝ้าระวังอย่างเป็นระบบ และควรเตรียมทรัพยากรรองรับล่วงหน้า มากกว่าจะตกใจกับตัวเลขที่จะปรากฏ ในกรณีของไทย ปี 2569 มีเหตุความรุนแรงด้วยอาวุธปืนในสถานศึกษาถึงสองครั้งภายในหกเดือน และเหตุที่นนทบุรีมีหลักฐานการเสพเนื้อหาข้ามพรมแดนชัดเจน ซึ่งควรถือเป็นสัญญาณว่า ตัวแปรออนไลน์ได้เข้ามาเป็นองค์ประกอบของความรุนแรงในสถานศึกษาของไทยแล้ว ไม่ใช่ปัจจัยเฉพาะของประเทศตะวันตกอีกต่อไป และเมื่อประกอบกับคลัสเตอร์สามเหตุการณ์ในแปดสัปดาห์ที่ระยะห่างสั้นลงเรื่อย ๆ การประเมินที่รอบคอบที่สุดคือ ควรถือว่าความเสี่ยงของเหตุการณ์ถัดไปในภูมิภาคยังอยู่ในระดับสูง และช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการวางมาตรการคือตอนนี้ ไม่ใช่หลังเหตุการณ์ถัดไป

ข้อที่สาม แรงกดดันด้านการยืนยันตัวตนบนแพลตฟอร์มจะเข้มข้นขึ้นทั่วโลก และไทยจะต้องตัดสินใจเชิงนโยบายที่ยากในการชั่งน้ำหนักระหว่างการคุ้มครองเด็กกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล โดยเฉพาะในประเด็นการเชื่อมระบบยืนยันตัวตนดิจิทัลของรัฐเข้ากับบัญชีแพลตฟอร์มต่างชาติ ซึ่งเป็นแนวคิดที่มีการหารือแล้วเมื่อเดือนสิงหาคม 2569 การตัดสินใจนี้ควรผ่านการพิจารณาอย่างรอบด้าน เพราะมีนัยระยะยาวเกินกว่ากรณีของเกมเกมเดียว

ข้อสรุปสุดท้ายที่ควรย้ำต่อผู้กำหนดนโยบายคือ ภัยนี้เริ่มต้นและจบลงที่เด็กคนหนึ่ง จุดแทรกแซงที่มีประสิทธิภาพที่สุดไม่ได้อยู่ที่ระบบเฝ้าระวังใด ๆ แต่อยู่ที่การมีผู้ใหญ่สักคนที่เด็กไว้ใจพอจะบอกได้ว่า “หนูไปเจอกลุ่มหนึ่งในเกม แล้วตอนนี้หนูออกไม่ได้แล้ว” โดยไม่กลัวว่าจะถูกลงโทษ ทุกมาตรการทางเทคนิคและกฎหมายในรายงานฉบับนี้มีค่าก็ต่อเมื่อมันสนับสนุนให้ประโยคนั้นถูกพูดออกมาได้เร็วขึ้น

ภาคผนวก ก: สัญญาณเตือนสำหรับผู้ปกครอง ครู และบุคลากรทางการแพทย์

ตารางนี้เรียบเรียงจากเอกสารของ ADL, CTC West Point และความเห็นของนักจิตวิทยาคลินิกในกรณีของไทย ออกแบบให้ใช้เป็นเอกสารหน้าเดียวสำหรับเผยแพร่ในสถานศึกษา

หลักการตอบสนองที่สำคัญที่สุด: เมื่อพบสัญญาณ อย่าเริ่มด้วยการยึดอุปกรณ์หรือลงโทษ เพราะจะทำให้เด็กปิดข้อมูลและอาจถูกกลุ่มบีบหนักขึ้น ให้เริ่มด้วยการยืนยันกับเด็กว่าจะไม่ถูกลงโทษ เก็บหลักฐานเท่าที่ทำได้โดยไม่ลบ แล้วประสานผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตควบคู่กับการแจ้งเจ้าหน้าที่

ภาคผนวก ข: อภิธานศัพท์และชื่อที่ปรากฏในเอกสารข่าวกรองต่างประเทศ

ภาคผนวก ค: สรุปตัวเลขสำคัญ

แหล่งอ้างอิง

1. Combating Terrorism Center at West Point — “Remotely Coerced Violence: 764, The Com Network, and the Hybridization of Threats” · https://ctc.westpoint.edu/remotely-coerced-violence-764-the-com-network-and-the-hybridization-of-threats/
2. Institute for Strategic Dialogue — “From sextortion to violence: The evolving threat of the 764 network in the US” · https://www.isdglobal.org/digital-dispatch/from-sextortion-to-violence-the-evolving-threat-of-the-764-network-in-the-us/
3. Anti-Defamation League — “764” (Backgrounder) · https://www.adl.org/resources/backgrounder/764
4. GNET — “The Designation of 764 Network: Why Does it Matter?”, 16 มีนาคม 2569 · https://gnet-research.org/2026/03/16/the-designation-of-764-network-why-does-it-matter/
5. Just Security — “How the DOJ is Prosecuting Nihilistic Violent Extremism” · https://www.justsecurity.org/126226/prosecuting-nihilistic-violent-extremism-domestic-terrorism/
6. ProPublica — “Madison and Nashville School Shooters Appear to Have Crossed Paths in Online Extremist Communities” · https://www.propublica.org/article/madison-nashville-school-shooters-online-extremism
7. Maryland Coordination and Analysis Center — “School killer was likely egged on by online extremist ‘handlers,’ investigators say”, พฤษภาคม 2569 · https://mcac.maryland.gov/2026/05/school-killer-was-likely-egged-on-by-online-extremist-handlers-investigators-say/
8. Philstar — “Tacloban shooting may be first ‘completed’ attack by 764 extremist network — expert”, 1 กรกฎาคม 2569 · https://www.philstar.com/headlines/2026/07/01/2539108/tacloban-shooting-may-be-first-completed-attack-764-extremist-network-expert
9. Wikipedia — “2026 Tacloban school shooting” · https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Tacloban_school_shooting
10. Wikipedia — “764 (organization)” · https://en.wikipedia.org/wiki/764_(organization)
11. Thai PBS Verify — “ต้องระวัง! คนร้ายแฝงตัวผ่านเกม Roblox ลวงเด็กทำร้ายตัวเอง” · https://www.thaipbs.or.th/verify/article/content/6672
12. เดลินิวส์ — “พี่ชายสุดช็อก! เห็นน้องสาวเล่นเกม Roblox ก่อนพบถูกหลอกเข้ากลุ่ม Discord ชวนทำร้ายตัวเอง” · https://www.dailynews.co.th/news/5259462/
13. ประชาไท — “รมว.ดีอี หารือ Roblox เดินหน้ายกระดับมาตรการความปลอดภัย คุ้มครองเด็ก-เยาวชนไทย”, 14 สิงหาคม 2569 · https://prachatai.com/journal/2026/08/118363
14. Forbes — “Roblox Will Use Face Scans To Verify Age Following $12M Child Safety Settlement”, 21 เมษายน 2569 · https://www.forbes.com/sites/conormurray/2026/04/21/roblox-settles-with-alabama-over-child-safety-concerns-but-still-faces-state-lawsuits/
15. GNET — “Beyond Extremism: Platform Responses to Online Subcultures of Nihilistic Violence”, 17 กุมภาพันธ์ 2569 · https://gnet-research.org/2026/02/17/beyond-extremism-platform-responses-to-online-subcultures-of-nihilistic-violence/
16. Spacebar — “แกะปมกราดยิง ‘เทพศิรินทร์ฯ’ พบผู้ก่อเหตุศึกษาอาวุธนาน 1–2 ปี”, 9 สิงหาคม 2569 · https://spacebar.th/social/police-update-9-august-2026
17. ไทยรัฐ — “ค้นคอมพิวเตอร์ เด็ก ม.3 พบประวัติดูคลิปกราดยิงในต่างประเทศ ก่อนก่อเหตุ” · https://www.thairath.co.th/news/crime/2951318
18. แนวหน้า — “เปิดไทม์ไลน์สะเทือนขวัญ เหตุกราดยิงในโรงเรียนเทพศิรินทร์ นนทบุรี” · https://www.naewna.com/likesara/982165
19. Al Jazeera — “At least five killed in Thailand school shooting, police say”, 7 สิงหาคม 2569 · https://www.aljazeera.com/news/2026/8/7/one-killed-four-injured-in-thailand-school-shooting-officials-say
20. Asia News Network — “Philippine police seeks global help in tracking ‘764’ online extremist group”, 3 กรกฎาคม 2569 · https://asianews.network/philippine-police-seeks-global-help-in-tracking-764-online-extremist-group/
21. Rappler — “Senate tags ‘764’ online extremist network in Tacloban shooting probe” · https://www.rappler.com/philippines/senate-764-online-extremist-network-tacloban-shooting-probe/
22. Malay Mail — “Hat Yai school attack ends as Thai police capture 18-year-old shooter”, 11 กุมภาพันธ์ 2569 · https://www.malaymail.com/news/world/2026/02/11/hat-yai-school-attack-ends-as-thai-police-capture-18-year-old-shooter-at-least-three-injured/208903
23. Philippine Daily Inquirer — “Ateneo de Zamboanga shooting: 2 students dead”, 18 สิงหาคม 2569 · https://newsinfo.inquirer.net/2287724/ateneo-de-zamboanga-shooting-2-students-dead
24. Al Jazeera — “Student killed in Philippine school shooting”, 18 สิงหาคม 2569 · https://www.aljazeera.com/news/2026/8/18/two-killed-as-gunman-opens-fire-at-philippines-high-school-official-says
25. OSV News — “Deadly school shooting sparks alarm in the Philippines” (นายกเทศมนตรีซัมบวงกาอ้างถึง GoreBox และเครือข่าย 764) · https://www.osvnews.com/deadly-school-shooting-sparks-alarm-in-the-philippines/
26. The Manila Times — “Expert points to signs of cognitive grooming”, 19 สิงหาคม 2569 · https://www.manilatimes.net/2026/08/19/news/national/expert-points-to-signs-of-cognitive-grooming/2407869
27. Philstar — “BOC relieves father of school shooting suspect”, 19 สิงหาคม 2569 · https://www.philstar.com/headlines/2026/08/19/2550324/boc-relieves-father-school-shooting-suspect
28. Khaleej Times — “Deadly school shootings around the world in 2026” · https://www.khaleejtimes.com/world/deadly-school-shootings-2026-thailand-philippines
29. Interaksyon (Philstar) — “‘Not everything should be shared’: Filipinos urge restraint over Ateneo Zamboanga shooting footage”, 18 สิงหาคม 2569 · https://interaksyon.philstar.com/politics-issues/2026/08/18/317961/filipinos-urge-restraint-ateneo-zamboanga-shooting-footage/