สรุปสั้น
CryptoBilis คือ ตัวแทนจำหน่ายกระเป๋าคริปโตแบบฮาร์ดแวร์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่เคยเป็นข่าวเมื่อต้นเดือนตุลาคม หลังบริษัท Ledger พบชิปฝังที่ไม่ได้รับอนุญาตในกระเป๋าที่ขายผ่านตัวแทนรายนี้ ล่าสุดเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 บริษัท Trezor ผู้ผลิตกระเป๋าฮาร์ดแวร์อีกรายเตือนว่าได้รับรายงานจากลูกค้าในอินโดนีเซียที่พบแผงวงจรแปลกปลอมใน Trezor Safe 5 ซึ่งซื้อจาก CryptoBilis ผ่านมาร์เก็ตเพลส Tokopedia เมื่อเดือนสิงหาคม แผงนี้มีโมดูลเครือข่ายมือถือและเสาอากาศ อ่านข้อมูลบนหน้าจอรวมถึง recovery phrase แล้วส่งออกไปทุกครั้งที่เสียบเครื่อง
Trezor ยังไม่ได้ตรวจเครื่องในแล็บ แต่เห็นว่ารายงานน่าเชื่อพอที่จะเตือนทันที และสั่งให้ทุกคนที่ซื้อ Trezor จาก CryptoBilis ตั้งแต่มีนาคม 2569 ย้ายเงินไปกระเป๋าใหม่ที่สร้าง recovery phrase ใหม่ ในช่วงเดียวกันตำรวจสิงคโปร์ก็เตือนว่ากระเป๋า Ledger จากร้านค้าปลีกบางแห่งในสิงคโปร์มีชิ้นส่วนอันตรายฝังอยู่ ผู้ใช้คริปโตในภูมิภาคควรตรวจแหล่งที่ซื้อกระเป๋าของตนทันที เพราะการกู้ recovery phrase เดิมลงเครื่องใหม่ไม่ช่วยอะไร หากเครื่องที่ถูกดัดแปลงส่ง phrase นั้นออกไปแล้ว
รายละเอียดข่าว
เว็บไซต์ The Hacker News รายงานเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 ว่า Trezor ได้รับรายงานเมื่อ 28 ตุลาคม ลูกค้ารายนี้ย้ายเงินออกจากกระเป๋าแล้วก่อนพบแผงวงจร Trezor ได้รับภาพถ่ายและคำอธิบาย สัมภาษณ์ลูกค้าผ่านวิดีโอคอล และกำลังจัดส่งเครื่องมาที่แล็บ Trezor ให้เหตุผลว่าการรอผลแล็บจะทิ้งให้ผู้ซื้อจาก CryptoBilis เสี่ยงต่อไป ณ วันที่ 30 ตุลาคม ยังไม่มีผู้ซื้อจาก CryptoBilis รายงานว่าสูญเงินกับ Trezor ซึ่งมองไม่เห็นยอดเงินในกระเป๋าลูกค้า และยังไม่มีรายงานเกี่ยวกับตัวแทนรายอื่น
ไทม์ไลน์เกี่ยวกับ CryptoBilis มีลำดับดังนี้ Ledger เริ่มสอบสวนความเสียหายของลูกค้าที่ซื้อจาก CryptoBilis และต่อมาระบุว่าเครื่องของลูกค้ารายหนึ่งมีชิปฝังที่ออกแบบมาดัก recovery phrase ระหว่างตั้งค่า (รายละเอียดใน 2026/10/094 ) จากนั้นวันที่ 9 ตุลาคม Trezor ตัด CryptoBilis ออกจากการเป็นตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และวันที่ 28 ตุลาคมจึงได้รับรายงานจากลูกค้าอินโดนีเซีย Trezor ระบุว่าแผงที่พบใน Safe 5 ดูเหมือนทำงานแบบเดียวกับชิปใน Ledger แต่จะยังไม่เทียบกันขณะการสอบสวนยังดำเนินอยู่ เพราะผู้ผลิตแต่ละรายสร้างเครื่องต่างกัน และยังไม่ทราบว่าใครอยู่เบื้องหลัง
ด้านสิงคโปร์ กองกำลังตำรวจสิงคโปร์ (SPF) ออกประกาศเตือนเมื่อ 28 ตุลาคม 2569 ว่ากระเป๋า Ledger ที่ซื้อจากร้านค้าปลีกบางแห่งในสิงคโปร์มีชิ้นส่วนฮาร์ดแวร์อันตรายที่อาจดัก recovery phrase หรือกุญแจส่วนตัว มีรายงานอย่างน้อย 2 กรณีตั้งแต่ 10 กันยายน การสอบสวนยังดำเนินอยู่และ Ledger กำลังตรวจกรณีที่ได้รับผลกระทบ ข้อจำกัดของหลักฐาน คือ รายงานของ Trezor ยังอิงคำบอกเล่าและภาพถ่ายของลูกค้ารายเดียว ยังไม่ผ่านการตรวจในแล็บ
วิธีการโจมตี
ดัดแปลงตัวเครื่องในห่วงโซ่จำหน่าย — กระเป๋าฮาร์ดแวร์ถูกออกแบบให้กุญแจไม่ออกจากเครื่อง แต่การโจมตีนี้ข้ามการออกแบบนั้นด้วยการเพิ่มฮาร์ดแวร์เข้าไปในตัวเครื่องก่อนถึงมือผู้ซื้อ ตามรายงานของลูกค้า แผงวงจรแปลกปลอมถูกวางไว้ระหว่างบอร์ดหลักกับหน้าจอของ Trezor Safe 5
อ่านหน้าจอแล้วส่งออกทางเครือข่ายมือถือ — แผงนี้มีโมดูลเครือข่ายเซลลูลาร์และเสาอากาศของตัวเอง ทำให้ไม่ต้องพึ่งคอมพิวเตอร์หรือ Wi-Fi ของเหยื่อ มันอ่านข้อมูลที่แสดงบนหน้าจอ รวมถึง recovery phrase (ชุดคำที่ใช้กู้กระเป๋าทั้งหมด ซึ่ง Trezor เรียกว่า wallet backup) แล้วส่งออกทุกครั้งที่เครื่องถูกเสียบไฟ ผู้ที่ได้ phrase ไปสามารถสร้างกระเป๋าเดียวกันบนเครื่องอื่นและโอนเงินออกได้ทุกเมื่อ
ทำไมตรวจเองยาก — ลูกค้ารายนี้สังเกตว่าน้ำหนักเครื่องต่างจากปกติ แต่ Trezor ระบุว่าน้ำหนักที่ต่างเล็กน้อยมีสาเหตุอื่นได้ และเตือนว่าไม่ควรชั่งหรือแกะเครื่องเพื่อตรวจเอง เพราะเจ้าของเครื่องตรวจได้ไม่น่าเชื่อถือ
ผลกระทบ
เหยื่อที่ยืนยันแล้วอยู่ในอินโดนีเซียและสิงคโปร์ และ CryptoBilis เป็นตัวแทนจำหน่ายระดับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผู้ใช้คริปโตทั่วภูมิภาคที่ซื้อกระเป๋าฮาร์ดแวร์ผ่านมาร์เก็ตเพลสออนไลน์หรือร้านค้าที่รับสินค้าจากตัวแทนรายนี้จึงอยู่ในกลุ่มที่ต้องตรวจสอบเช่นกัน ความเสียหายหากเครื่องถูกดัดแปลง คือ เงินทั้งหมดในกระเป๋าและในทุกบัญชีที่ใช้ recovery phrase เดียวกัน ซึ่งเหตุ Ledger ก่อนหน้านี้มีผู้เสียหายในอาเซียนรวมกว่า 86 ล้านดอลลาร์
อีกผลกระทบ คือ ความเชื่อมั่นต่อกระเป๋าฮาร์ดแวร์ที่ซื้อจากตัวแทน เมื่อผู้โจมตีแสดงให้เห็นว่าดัดแปลงอุปกรณ์ของผู้ผลิต 2 รายผ่านตัวแทนรายเดียวได้ และ Trezor คาดว่ามิจฉาชีพจะใช้ข่าวนี้ส่งอีเมล จดหมาย หรือโทรศัพท์ปลอมหลอกขอ recovery phrase ต่อ
คำแนะนำ
- ตรวจใบเสร็จว่ากระเป๋า Trezor หรือ Ledger ของคุณซื้อจาก CryptoBilis หรือร้านที่รับสินค้าจากตัวแทนรายนี้ รวมถึงร้านบน Tokopedia หากไม่แน่ใจให้ติดต่อฝ่ายสนับสนุนของผู้ผลิต
- หากใช้งานเครื่องที่ซื้อจาก CryptoBilis ตั้งแต่มีนาคม 2569 อยู่ ให้ย้ายเงินไปกระเป๋าใหม่ที่สร้าง recovery phrase ใหม่โดยเร็วที่สุด การกู้ phrase เดิมลงเครื่องอื่นไม่ช่วย
- หากยังไม่มีกระเป๋าฮาร์ดแวร์ที่ปลอดภัยเครื่องอื่น ให้ย้ายเงินไปกระเป๋าซอฟต์แวร์หรือกระดานเทรดที่รู้จักชั่วคราว
- หากยังไม่ได้ตั้งค่าเครื่อง อย่าตั้งค่า และห้ามพิมพ์ recovery phrase เดิมลงไป
- เก็บเครื่องไว้และติดต่อ Trezor Support เพื่อรับเครื่องใหม่หรือบัตรกำนัลแทน อย่าแกะหรือชั่งเครื่องเอง
- ซื้อกระเป๋าฮาร์ดแวร์จากเว็บไซต์ผู้ผลิตโดยตรงในอนาคต และไม่ตอบอีเมลหรือสายโทรที่อ้างเหตุนี้ขอ recovery phrase ไม่ว่ากรณีใด
