สรุปสั้น

เรื่องนี้เริ่มจากที่นักวิจัยพบว่ากุญแจส่วนตัวของ CA ตัวกลาง 8 ใบของบริษัท eMudhra ผู้ออกใบรับรองจากอินเดีย ถูกสร้างแบบอ่อนจนกู้กลับได้ Chrome, Firefox และ Go จึงเร่งบล็อก (2026/10/190 ) eMudhra ประกาศถอนตัวจากธุรกิจ SSL/TLS (2026/10/230 ) และ Oracle ออกอัปเดต Java เลิกเชื่อถือ (2026/10/246 ) ล่าสุดบริษัท Microsoft ออกอัปเดต Windows นอกรอบ (out-of-band) เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2569 ถอดใบรับรอง 7 ใบออกจากรายการที่ Windows เชื่อถือ ได้แก่ ราก eMudhra รุ่น G3 จำนวน 6 ใบ และใบลงนามไขว้ (cross-sign) จาก AAA Certificate Services 1 ใบ แล้วใช้การถอดเดียวกันกับ Microsoft Edge ในวันที่ 27 ตุลาคม

มาตรการนี้กว้างกว่าการบล็อก CA ตัวกลาง 8 ใบที่ Microsoft ทำไปแล้วเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม เพราะถอดถึงระดับราก ใบรับรองใดที่ต่อสายไปยัง 7 ใบนี้จะไม่ถูกเชื่อถือโดยค่าเริ่มต้นอีก Microsoft ยืนยันว่าปัญหาเกิดในลำดับชั้นใบรับรองของ eMudhra ไม่ใช่ระบบของ Microsoft ถูกเจาะ และยังไม่มีหลักฐานว่าผู้โจมตีใช้กุญแจเหล่านี้กับลูกค้า ผู้ดูแลควรให้อัปเดต trust list และ component ของ Edge ถึงทุกเครื่อง รวมถึงเครื่องที่ไม่ต่ออินเทอร์เน็ต และย้ายใบรับรองที่ยังต่อสายกับ eMudhra

รายละเอียดข่าว

เว็บไซต์ GBHackers รายงานเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 ว่า Microsoft ออกอัปเดต Windows ฉุกเฉินเพื่อเลิกเชื่อถือใบรับรองที่เกี่ยวกับกุญแจ CA ตัวกลางของ eMudhra ที่ถูกเจาะ ตามข้อมูลจาก Microsoft Security Response Center (MSRC)

ไทม์ไลน์ฝั่ง Microsoft มี 3 ขั้น ขั้นแรกเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม Microsoft อัปเดต Disallowed Certificate Trust List ของ Windows เพื่อบล็อก CA ตัวกลางที่ได้รับผลกระทบ และส่ง CRLSet ชุดใหม่ให้ Edge และ WebView2 บล็อกใบรับรอง TLS ที่เกี่ยวข้องผ่านการอัปเดต component อัตโนมัติ โดยไม่ต้องออกเบราว์เซอร์เวอร์ชันใหม่ ขั้นที่สองเมื่อวันที่ 26 ตุลาคม Microsoft ออกอัปเดตนอกรอบถอดใบรับรอง 7 ใบออกจาก trust list ของ Windows ขั้นที่สามเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม การถอดเดียวกันถูกนำไปใช้กับ Edge

MSRC ระบุว่าประเด็นนี้เกี่ยวกับกุญแจส่วนตัวของ CA ตัวกลาง 8 ใบ ใช้สำหรับ TLS 6 ใบ และ code signing 2 ใบ รายงานเหตุการณ์ของ eMudhra อธิบายว่ากุญแจหลุดเพราะกระบวนการสร้างกุญแจอ่อนแอ MSRC ยังระบุด้วยว่ากำลังสอบสวนต่อ และประเมินรากที่เหลือของ eMudhra แยกต่างหาก ขณะที่ลูกค้าทยอยย้ายออกจากลำดับชั้นที่ได้รับผลกระทบ

ข้อจำกัดของข้อมูล คือ แถลงการณ์ของ MSRC ไม่ได้ยืนยันว่ามีผู้โจมตีใช้กุญแจเหล่านี้ออกใบรับรองหรือลงนามซอฟต์แวร์จริง และรายงานไม่ได้ระบุชื่อราก G3 ทั้ง 6 ใบที่ถูกถอดครบทุกใบ

รายละเอียดช่องโหว่

สาเหตุ — CA ตัวกลาง (intermediate CA) คือ ผู้ออกใบรับรองที่รากมอบสิทธิ์ให้ ใครถือกุญแจส่วนตัวของ CA ตัวกลางก็ออกใบรับรองในนามของ CA นั้นได้โดยไม่ต้องผ่านการอนุมัติ ในกรณีนี้กุญแจ 8 ดอกของ eMudhra ถูกสร้างแบบอ่อนจนนักวิจัยกู้กลับได้ (รายละเอียดเชิงคณิตศาสตร์ดู 2026/10/230 )

สิ่งที่ผู้ถือกุญแจทำได้ — กุญแจ TLS 6 ดอกใช้ออกใบรับรองเว็บไซต์ปลอม ให้ผู้โจมตีปลอมเป็นบริการที่น่าเชื่อถือและดักการสื่อสาร (man-in-the-middle) ได้ ส่วนกุญแจ code signing 2 ดอกใช้ลงนามมัลแวร์ให้ดูเหมือนมาจากผู้พัฒนาที่เชื่อถือได้ ซึ่งช่วยให้ผ่านการตรวจของ Windows และเครื่องมือป้องกันบางตัว

ทำไมต้องถอดถึงราก — การบล็อก CA ตัวกลาง 8 ใบเมื่อวันที่ 20 ตุลาคมปิดเฉพาะใบที่รู้ว่ากุญแจหลุด การถอดราก eMudhra G3 จำนวน 6 ใบและใบลงนามไขว้จาก AAA Certificate Services ในวันที่ 26 ตุลาคมตัดทั้งลำดับชั้น ใบลงนามไขว้ต้องถอดด้วยเพราะเป็นอีกเส้นทางหนึ่งที่ทำให้ใบรับรองของ eMudhra ต่อสายไปถึงรากที่ Windows เชื่อถือได้ แม้ราก eMudhra เองจะถูกถอดแล้ว

ช่องโหว่ที่ยังเหลือ — ซอฟต์แวร์ที่ไม่ตรวจการเพิกถอน (revocation) หรือไม่อ่าน Disallowed list ของ Microsoft อาจยังยอมรับใบรับรองที่ต่อสายกับ CA ตัวกลางที่ถูกเจาะ ระบบที่ใช้ trust store ของตัวเอง เช่น Java ต้องอัปเดตแยก ซึ่ง Oracle ออกขั้นตอนเลิกเชื่อถือไปแล้ว (2026/10/246 )

ผลกระทบ

กลุ่มที่โดน คือ องค์กรที่ใช้ใบรับรองเว็บไซต์หรือใบรับรองลงนามโค้ดที่ต่อสายไปยัง eMudhra ใบรับรองเหล่านี้จะใช้งานไม่ได้บน Windows และ Edge ทันทีที่อัปเดตถึง ผู้ใช้จะเห็นคำเตือนใบรับรองไม่น่าเชื่อถือ และซอฟต์แวร์ที่ลงนามด้วยลำดับชั้นนี้อาจถูกบล็อกหรือขึ้นคำเตือน ก่อนหน้านี้วงการมหาวิทยาลัยในสหรัฐฯ ที่ใช้ใบรับรองผ่าน eMudhra ราว 30,000 ใบได้รับผลกระทบจากการที่ Chrome เลิกเชื่อถือ (2026/10/230 ) Windows จึงเพิ่มขอบเขตไปยังแอปพลิเคชันเดสก์ท็อปและบริการที่ใช้ trust store ของ Windows ด้วย

อีกด้านหนึ่ง เครื่องที่ยังไม่ได้รับอัปเดต เช่น เครื่องในเครือข่ายปิด หรือ VM บน Azure ที่ไม่ต่ออินเทอร์เน็ต จะยังเชื่อถือลำดับชั้นนี้ และเสี่ยงถูกหลอกด้วยใบรับรองปลอมหรือมัลแวร์ที่ลงนามด้วยกุญแจที่หลุด หากมีผู้ใช้กุญแจเหล่านี้จริง

คำแนะนำ

  • ปล่อยให้อัปเดต certificate trust list ของ Windows และ component ของ Edge ถึงทุกเครื่อง อย่าบล็อกการอัปเดตอัตโนมัติ (Automatic Root Certificates Update) ผ่าน GPO หรือ proxy
  • เครื่องที่ไม่ต่ออินเทอร์เน็ต ให้ดาวน์โหลด trust list ชุดใหม่แล้วกระจายผ่านไฟล์หรือเว็บเซิร์ฟเวอร์ภายในตามคู่มือ Configure Trusted Roots and Disallowed Certificates ของ Microsoft แล้วตรวจสถานะด้วย certutil -verifyCTL disallowed
  • ตรวจใบรับรองที่ใช้อยู่ ทั้งเว็บไซต์ภายใน API และซอฟต์แวร์ที่ลงนามแล้ว ว่าต่อสายไปยังราก eMudhra G3 หรือใบลงนามไขว้ AAA Certificate Services ที่ถูกถอดหรือไม่ ถ้าใช่ให้ขอใบใหม่จาก CA รายอื่น
  • ตรวจ Azure VM และ Virtual Machine Scale Sets ที่ไม่ต่ออินเทอร์เน็ต แล้วใช้อิมเมจที่อัปเดตแล้วจาก Azure Marketplace
  • ระวังการคืนความเชื่อถือในเครื่อง อย่าเพิ่มรากกลับเพื่อแก้ปัญหาความเข้ากันได้ จนกว่าจะประเมินแล้วว่าซอฟต์แวร์นั้นตรวจ revocation และ Disallowed list จริง
  • อัปเดต trust store ที่แยกจาก Windows เช่น Java, Python certifi, Node.js และอุปกรณ์เครือข่ายที่ตรวจ TLS (proxy, firewall ที่ถอดรหัส SSL)

แหล่งอ้างอิง