สรุปสั้น
บริษัทข่าวกรองภัยคุกคาม Recorded Future เผยว่ารัสเซียยังคงเดินหน้ายกระดับความพยายามแบบลูกผสมและอสมมาตร (hybrid, asymmetric) เพื่อเล่นงานคู่ปรปักษ์ทั่วยุโรปทั้งในโลกเสมือนและกายภาพ เพื่อสนับสนุนการรุกรานยูเครนที่เริ่มมาตั้งแต่กุมภาพันธ์ 2565 ตามการวิเคราะห์ของทีม Insikt Group กิจกรรมเหล่านี้ยังไม่ถึงขั้นบุกภาคพื้นแบบใช้กำลังทหาร แต่ใช้ยุทธวิธีทางจิตวิทยา ไซเบอร์ และกายภาพหลายรูปแบบ เพื่อทดสอบแนวป้องกันของฝ่ายตรงข้าม บ่อนทำลายโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ และปลุกความหวาดกลัวในรัฐบาลและประชาชนของเป้าหมาย
รายงานยกตัวอย่างทั้งการโจมตีระบบน้ำและน้ำเสียในนอร์เวย์และโปแลนด์ การโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลังงานของโปแลนด์ต้นปีที่ถูกระบุว่าเชื่อมโยงกับกลุ่มที่สนับสนุนรัสเซีย เครือข่ายบิดเบือนข้อมูล CopyCop ที่ปลอมตัวเป็นสำนักข่าวและองค์กรตรวจสอบข้อเท็จจริงในยุโรปโดยเฉพาะฝรั่งเศสและนอร์เวย์ด้วยข้อความและเสียงที่สร้างจาก AI ตลอดจนการที่โดรนรัสเซียรุกล้ำน่านฟ้า NATO ใกล้ชายแดนเอสโตเนีย และโดรนที่ถูกยิงตกใกล้โครงการก๊าซนอกชายฝั่ง Neptun Deep ของโรมาเนีย ทีมนักวิเคราะห์ประเมินว่าปูตินมีแนวโน้มจะยกระดับความก้าวร้าวทั่วยุโรปในช่วงสองปีข้างหน้า
รายละเอียดข่าว
เว็บไซต์ Dark Reading รายงานเมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2569 โดยอ้างรายงานฉบับใหม่ของทีม Insikt Group ในบริษัท Recorded Future ว่ารัสเซียกำลังเร่งปฏิบัติการสงครามลูกผสมทั้งด้านไซเบอร์และกายภาพต่อชาติยุโรป โดยเฉพาะประเทศที่ให้ความช่วยเหลือด้านยุทโธปกรณ์แก่ยูเครน
ในด้านปฏิบัติการสร้างอิทธิพล (influence operations) รายงานระบุว่ารัสเซีย “มักเกี่ยวข้องกับการปลอมตัวเป็นสำนักข่าวระดับชาติและระดับยุโรปเพื่อเผยแพร่โฆษณาชวนเชื่อของเครมลิน” เช่น เมื่อเดือนก่อนที่เครือข่าย CopyCop ปลอมเป็นสื่อและองค์กรตรวจสอบข้อเท็จจริงในหลายประเทศ ส่วนปฏิบัติการอื่นมุ่งกดดันให้ชาติสมาชิก NATO อยู่ในท่าตั้งรับ เช่น โดรนรัสเซียที่รุกล้ำน่านฟ้าใกล้ชายแดนเอสโตเนีย และกรณีที่ทางการโรมาเนียสกัดและทำลายโดรนรัสเซียใกล้โครงการก๊าซนอกชายฝั่ง Neptun Deep ในทะเลดำ ซึ่งนักวิจัยระบุว่ามุ่งข่มขู่โครงสร้างพื้นฐานพลังงานนอกชายฝั่งและทดสอบระเบียบการตอบสนองทางทะเลของ NATO
นาง Chelsea Cederbaum นักวิเคราะห์ข่าวกรองภัยคุกคามอาวุโสของ Recorded Future ผู้เขียนรายงานระบุว่า ตัวชี้วัดสำคัญในการประเมินความเสี่ยงที่บริษัทหนึ่งจะตกเป็นเป้าของรัสเซียคือ “ความใกล้ชิดกับการให้ความช่วยเหลือด้านยุทโธปกรณ์แก่ความพยายามทำสงครามของยูเครน” โดยนอกจากโครงสร้างพื้นฐานสำคัญตามปกติแล้ว บริษัทด้านโลจิสติกส์ บริษัทที่ผลิตสินค้าใช้ได้สองทาง (dual-use) และผู้ผลิตชิ้นส่วนเฉพาะทางอย่างอุปกรณ์ซ่อมสายเคเบิลใต้ทะเล ระบบนำทางทางทะเล หรือระบบป้องกันภาคอุตสาหกรรม ล้วนมีความเสี่ยงสูง ด้านนาย John Gallagher รองประธานบริษัท Viakoo มองว่ากรอบ “สงครามรุ่นใหม่” (New Generation Warfare) ของรัสเซียยังอยู่ในระยะเริ่มต้น แต่ในอนาคตแต่ละองค์ประกอบอาจถูกประสานเข้าด้วยกันจนสร้างการโจมตีที่รุนแรงขึ้น
วิธีการโจมตี
รายงานระบุว่าในด้านการก่อวินาศกรรมไซเบอร์ ปฏิบัติการของรัสเซียเน้นการเข้าถึงผ่านไฟร์วอลล์ที่หันหน้าเข้าอินเทอร์เน็ต, VPN, บริการอีเมล และเว็บพอร์ทัล ซึ่งเป็นช่องทางเข้าตั้งต้นที่พบได้บ่อย ควบคู่กับปฏิบัติการบิดเบือนข้อมูลที่ใช้เนื้อหาสังเคราะห์จาก AI ทั้งข้อความและเสียงเพื่อปลอมเป็นสำนักข่าวท้องถิ่น และการปฏิบัติการทางกายภาพอย่างการใช้โดรนรุกล้ำน่านฟ้าและน่านน้ำ รวมถึงความพยายามใช้โดรนและวัตถุระเบิดสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานขนส่งสินค้า ทั้งหมดถูกใช้ควบคู่กันเพื่อกดดันและทดสอบแนวป้องกันโดยไม่ข้ามเส้นไปสู่การปะทะด้วยกำลังทหารเต็มรูปแบบ
ผลกระทบ
Insikt Group ประเมินว่าแม้ที่ผ่านมาสงครามลูกผสมของรัสเซียส่วนใหญ่จะเป็นการฉวยโอกาส แต่ในช่วงสองปีข้างหน้าปูตินมีแนวโน้มยกระดับความก้าวร้าวทั่วยุโรป และอาจหลอมรวมยุทธวิธีต่าง ๆ เข้าเป็นแคมเปญสงครามรุ่นใหม่แบบเต็มรูปแบบ การประเมินนี้ส่วนหนึ่งอิงกับการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ ปี 2571 ที่อาจได้ผู้นำที่เต็มใจทุ่มทรัพยากรทางทหารและการเมืองหนุนขีดความสามารถป้องกันของยุโรปมากขึ้น กิจกรรมเช่นนี้น่าจะยังอยู่ในระดับก่อกวนมากกว่าใช้กำลัง แต่จะมีการรุกล้ำและละเมิดบ่อยครั้งขึ้น ใช้หลายยุทธวิธีพร้อมกันเพื่อบั่นทอนทรัพยากรของ NATO องค์กรที่อยู่ในห่วงโซ่สนับสนุนยูเครน โดยเฉพาะภาคโลจิสติกส์ พลังงาน และผู้ผลิตชิ้นส่วนเฉพาะทาง จึงเป็นกลุ่มที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ
คำแนะนำ
- องค์กรที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง โดยเฉพาะโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ โลจิสติกส์ และผู้ผลิตสินค้าใช้ได้สองทาง ควรประเมินความเสี่ยงจากการตกเป็นเป้าตามความใกล้ชิดกับการสนับสนุนยูเครน
- Recorded Future แนะนำให้ใช้การยืนยันตัวตนหลายปัจจัยที่ต้านฟิชชิงได้ (phishing-resistant MFA) เนื่องจากปฏิบัติการไซเบอร์ของรัสเซียเน้นเจาะผ่านไฟร์วอลล์ VPN อีเมล และเว็บพอร์ทัล
- เสริมความแข็งแกร่งของบริการที่หันหน้าเข้าอินเทอร์เน็ต แพตช์อุปกรณ์ขอบเครือข่าย และเฝ้าระวังการเข้าถึงที่ผิดปกติ
- เตรียมรับมือปฏิบัติการบิดเบือนข้อมูลที่ใช้เนื้อหาสังเคราะห์จาก AI และประสานแผนตอบสนองต่อภัยคุกคามทั้งไซเบอร์และกายภาพเข้าด้วยกัน
แหล่งอ้างอิง
- Russia’s Hybrid Cyber-Physical War in Europe Heats Up — Dark Reading
- Russia’s New Generation Warfare — Recorded Future
