ฟิชชิงส่งอีเมลหลักล้านฉบับต่อวัน ใช้อักขระ Unicode ที่มองไม่เห็นฉีกคำว่า funding ให้ตัวกรองอ่านไม่ออก — Microsoft ชี้เทคนิคยุค AI ข้ามมาใช้กับสแปมธรรมดาแล้ว

สรุปสั้น

Microsoft ออกคำเตือนถึงแคมเปญฟิชชิงปริมาณสูงที่ใช้อักขระแท็ก Unicode ซึ่งไม่แสดงผลบนหน้าจอ เพื่อเลี่ยงการตรวจจับของตัวกรองอีเมล โดยแทรกอักขระที่มองไม่เห็นเหล่านั้นเข้าไปกลางคำล่อที่เกี่ยวกับการเงิน ทำให้คำอย่าง funding ถูกฉีกออกเป็นสองท่อนในระดับข้อมูลดิบ แต่ยังคงอ่านได้เป็นคำเดิมในสายตาผู้รับ ทีม Microsoft Security Research ระบุว่า “แทนที่จะใช้อักขระเหล่านี้เพื่อซ่อนคำสั่งจากมนุษย์ขณะเปิดเผยให้โมเดล AI เห็น ผู้โจมตีกลับใช้มันเพื่อฉีกคำล่อทางการเงินอย่าง funding เพื่อไม่ให้ตัวกรองอีเมลแยกวิเคราะห์คำนั้นได้”

สิ่งที่ทำให้กรณีนี้น่าสนใจในเชิงแนวโน้มคือเทคนิคที่เกิดขึ้นในบริบทของการโจมตีโมเดลภาษาขนาดใหญ่ กำลังถูกย้ายมาใช้กับงานเก่าอย่างการหลบตัวกรองสแปม การโจมตีในรูปแบบนี้ปรากฏขึ้นครั้งแรกในช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2569 และเข้าสู่ระยะที่มีปริมาณสูงอยู่ราวสามเดือน ก่อนจะลดลงอย่างฮวบฮาบหลังวันที่ 15 พฤษภาคม 2569 โดยมีจังหวะการส่งเป็นรายสัปดาห์ที่เงียบสนิทในวันหยุดสุดสัปดาห์และกลับมาเต็มกำลังในวันจันทร์

ปริมาณในวันธรรมดาอยู่ระหว่าง 1 ถึง 2.37 ล้านฉบับ โดยขึ้นสูงสุดในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 และแคมเปญนี้ถูกประเมินว่าเชื่อมโยงกับปฏิบัติการฟิชชิงที่กว้างกว่า ซึ่งใช้แพลตฟอร์มการตลาดอัตโนมัติ ActiveCampaign เป็นเครื่องมือกระจายอีเมลฟิชชิงที่สร้างด้วย AI จำนวนหลายพันฉบับ เล็งไปที่ผู้ยื่นขอสินเชื่อจากสำนักงานบริหารธุรกิจขนาดเล็กของสหรัฐฯ หรือ SBA

รายละเอียดข่าว

เว็บไซต์ The Hacker News รายงานเมื่อวันที่ 4 กันยายน 2569 ว่า Microsoft กำลังเตือนถึง “แคมเปญฟิชชิงปริมาณสูง” ที่ใช้อักขระแท็ก Unicode ซึ่งมองไม่เห็นเพื่อข้ามผ่านตัวกรองอีเมล โดยอ้างอิงรายงานของทีม Microsoft Security Research

เทคนิคที่ถูกใช้เรียกว่า ASCII Smuggling ซึ่งหมายถึงการใช้อักขระ Unicode ที่มองไม่เห็นหรือไม่ถูกเรนเดอร์ เพื่อซ่อนข้อความหรือคำสั่งไว้ภายในข้อความที่ดูไม่มีพิษภัย ผลคือส่วนติดต่อผู้ใช้ของมนุษย์ไม่แสดงอักขระเหล่านั้นออกมา ข้อความจึงดูปกติทุกประการในสายตาผู้อ่าน แต่เนื้อหาดังกล่าวยังคงถูกกลืนเข้าไปโดยตัวกรองอีเมลหรือโมเดลภาษา และถูกตีความว่าเป็นข้อความจริง

ในบริบทของ AI เทคนิคนี้เปิดทางไปสู่การแทรกคำสั่งหรือ prompt injection โดยอาศัยข้อเท็จจริงที่ว่าโมเดลภาษาขนาดใหญ่ไม่สามารถขีดเส้นแบ่งที่เชื่อถือได้ระหว่างคำสั่งที่ผู้ใช้พิมพ์เข้าไปในพรอมต์โดยตรง กับเนื้อหาที่ถูกฝังมาในข้อความที่ดูไม่มีพิษภัยหรือมาจากแหล่งภายนอกอื่น ๆ เช่น หน้าเว็บ เอกสาร หรืออีเมล

“ช่วงที่ถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดมากที่สุดคือบล็อก Unicode Tags ตั้งแต่ U+E0000 ถึง U+E007F” Microsoft ระบุ “บล็อกนี้บรรจุสำเนาเงาของอักขระ ASCII ที่พิมพ์ได้ ตัวอย่างเช่น U+E0041 สะท้อนตัว ‘A’ และ U+E0061 สะท้อนตัว ‘a’ บล็อกนี้เดิมถูกออกแบบมาเพื่อกำกับภาษา และปัจจุบันแทบเลิกใช้ไปแล้ว”

สิ่งที่ Microsoft ชี้ว่าเป็นข้อค้นพบสำคัญคือเทคนิคหลบเลี่ยงในยุค AI สามารถถูกดัดแปลงไปใช้กับแคมเปญฟิชชิงและสแปมแบบดั้งเดิมได้ โดยผู้โจมตีเปลี่ยนเป้าหมายจากการหลอกโมเดลภาษา มาเป็นการหลอกกลไกจับคู่คำในตัวกรองอีเมล ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่เก่ากว่ามากแต่ยังเป็นด่านหน้าของการป้องกันในองค์กรจำนวนมาก

ในเชิงลำดับเวลา กิจกรรมนี้เริ่มปรากฏช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2569 พุ่งขึ้นสู่ระยะปริมาณสูงราวสามเดือน แล้วลดลงอย่างชัดเจนหลังวันที่ 15 พฤษภาคม 2569 จังหวะการส่งเป็นแบบวันทำงานคือเงียบเกือบสนิทในวันเสาร์อาทิตย์และกลับมาเต็มกำลังในวันจันทร์ ซึ่งเป็นแบบแผนที่บ่งชี้ว่าเบื้องหลังมีการดำเนินการแบบมีตารางงานประจำ ไม่ใช่บ็อตเน็ตที่ยิงต่อเนื่องตลอดเวลา

วิธีการโจมตี

อีเมลฟิชชิงชุดล่าสุดตามข้อมูลของ Microsoft ใช้อักขระแท็กที่มองไม่เห็นเป็นรูปแบบการอำพราง โดยแทรกเข้าไปภายในคำสำคัญด้านการเงินที่ใช้บ่อย เพื่อฉีกคำเหล่านั้นออกจากกันและเล็ดลอดตัวกรองอีเมลที่มองหาการจับคู่คำสำคัญหรือลายเซ็นแบบตรงตัว

ตัวอย่างที่ Microsoft ยกมาคือคำล่อเกี่ยวกับการเงินอย่าง “funding” ที่กลายเป็น “fun⟨U+E0020⟩ding” ซึ่งดูเป็นปกติสำหรับผู้รับอีเมล แต่มีผลข้างเคียงคือข้ามการควบคุมความปลอดภัยของอีเมลไปได้ “สำหรับผู้รับ และสำหรับกระบวนการแยกวิเคราะห์ที่ตัดทิ้งหรือทำให้อักขระเหล่านี้เป็นมาตรฐาน คำนั้นยังอ่านได้ว่า funding” Microsoft อธิบาย “แต่สำหรับตัวตรวจจับที่จับคู่สตริงตรงตัวว่า funding หรือ regex ที่ไม่ได้เผื่อกรณีมีจุดโค้ดที่มองไม่เห็นแทรกอยู่ ลำดับไบต์นั้นไม่มีคำสำคัญที่ต่อเนื่องกันอยู่อีกต่อไป”

แม้การใช้อักขระที่มองไม่เห็นหรืออักขระหน้าตาคล้ายกันจะไม่ใช่เทคนิคใหม่ในวงการฟิชชิงและการโจมตีแบบ homoglyph แต่สิ่งที่แปลกใหม่คือการเลือกใช้อักขระจากบล็อก Unicode Tags โดยเฉพาะ และขนาดของแคมเปญที่ผลิตข้อความระดับหลายล้านฉบับต่อวัน

แคมเปญนี้ใช้โดเมนผู้ส่งแบบใช้แล้วทิ้งจำนวนหลายร้อยโดเมนที่ตั้งชื่อให้ดูเกี่ยวข้องกับการเงิน พร้อมคำล่อที่เลียนแบบรูปแบบฟิชชิงเรื่องสินเชื่อธุรกิจ วงเงินสินเชื่อหมุนเวียน และการเบิกเงินล่วงหน้า ซึ่งเป็นรูปแบบที่มักผูกกับการฉ้อโกงหรือการเก็บเกี่ยวข้อมูลยืนยันตัวตน นอกจากนี้อีเมลจากโดเมนธีมการเงินเหล่านี้ยังถูกส่งผ่าน ActiveCampaign ทำให้ทุกลิงก์ในเนื้อข้อความถูกเปลี่ยนเส้นทางผ่านโดเมนติดตามการคลิกของแพลตฟอร์มเอง คือ acemlnd[.]com และ activehosted[.]com

รายละเอียดของปฏิบัติการที่กว้างกว่านี้ถูกเปิดเผยโดยทีม Fortra Intelligence and Research Experts หรือ FIRE เมื่อเดือนกันยายน 2568 ซึ่งระบุว่าปฏิบัติการมุ่งเก็บข้อมูลธุรกิจและข้อมูลทางการเงินอย่างละเอียด น่าจะเพื่อใช้ทำสเปียร์ฟิชชิงที่เจาะจงเป้าหมายในอนาคต “ความซับซ้อนและความพิเศษของแคมเปญนี้อยู่ที่ความสามารถในการผลิตเว็บไซต์ที่ดูน่าเชื่อถือและปรับแต่งเฉพาะราย ในระดับปริมาณมาก โดยปรับตามโดเมนที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือโดเมนที่สวมรอยแต่ละแห่ง” บริษัท Fortra ระบุไว้ในตอนนั้น พร้อมอธิบายว่าผู้ก่อภัยคุกคามสามารถขยายขนาดฟิชชิงที่ซับซ้อนได้ด้วยการใช้ฟีเจอร์การตลาดอัตโนมัติที่ขับเคลื่อนด้วย AI ของ ActiveCampaign มาปรับเปลี่ยนดีไซน์ เนื้อหา และลำดับขั้นตอน จนได้แคมเปญที่น่าเชื่อถือกว่าเดิมและทำได้เร็วกว่าเดิม

ในฝั่งของ ActiveCampaign บริษัทระบุว่าได้ทดสอบระบบกลั่นกรองเนื้อหาของตนด้วยข้อความที่มีอักขระ Unicode ที่มองไม่เห็นแล้ว และอีเมลลักษณะนั้นได้รับผลการกลั่นกรองเช่นเดียวกับข้อความที่ไม่ถูกอำพราง อีกทั้งยังระบุว่าการใช้เทคนิคนี้อย่างหนักถูกจัดเป็น “สัญญาณน่าสงสัย”

ผลกระทบ

ผู้ที่รับความเสี่ยงโดยตรงคือองค์กรที่พึ่งพาการกรองอีเมลด้วยการจับคู่คำสำคัญหรือลายเซ็นแบบตรงตัว เพราะเทคนิคนี้ทำลายสมมติฐานพื้นฐานของการตรวจจับกลุ่มนั้นทั้งหมด นั่นคือสมมติฐานที่ว่าสิ่งที่ผู้ใช้เห็นกับสิ่งที่ตัวกรองอ่านคือข้อมูลชุดเดียวกัน เมื่อสองสิ่งนี้แยกออกจากกัน กฎที่เขียนไว้อย่างดีก็ไร้ผลโดยที่ไม่มีการแจ้งเตือนใด ๆ ว่ากฎนั้นถูกข้ามไปแล้ว

องค์ประกอบที่ทำให้การป้องกันยากขึ้นอีกชั้นคือการส่งผ่านแพลตฟอร์มการตลาดที่มีชื่อเสียง Microsoft ระบุว่า “เช่นเดียวกับบริการส่งอีเมลแบบใช้ทรัพยากรร่วมกันทุกราย การที่ผู้โจมตีนำบัญชีหรือกระบวนการทำงานของลูกค้าไปใช้ในทางที่ผิด สามารถทำให้การกรองที่อาศัยชื่อเสียงของผู้ส่งซับซ้อนขึ้นได้” และ “การที่ต้นทางมาจากแพลตฟอร์มการตลาดที่มีชื่อเสียง มีชื่อเสียงของหมายเลขไอพีที่สั่งสมไว้และมีการยืนยันตัวตนครบ ทำให้กิจกรรมนี้อาจดูคล้ายการรับส่งข้อมูลทางการตลาดที่ถูกต้องมากขึ้น” กล่าวคือองค์กรที่ตั้งกฎบล็อกตามโดเมนผู้ส่งจะต้องเลือกระหว่างการปล่อยผ่านทั้งหมดกับการบล็อกอีเมลการตลาดที่ถูกต้องของคู่ค้าไปด้วย

ในแง่แนวโน้มที่กว้างกว่าตัวแคมเปญ กรณีนี้แสดงให้เห็นการไหลของเทคนิคจากโลกของการโจมตี AI กลับเข้าสู่โลกของการโจมตีอีเมลแบบเดิม ทีมความปลอดภัยที่แยกงานสองด้านนี้ออกจากกัน โดยมองว่าการแทรกคำสั่งเป็นเรื่องของทีมที่ดูแลระบบ AI ส่วนฟิชชิงเป็นเรื่องของทีมอีเมล จึงมีโอกาสพลาดการเชื่อมโยงที่ผู้โจมตีมองเห็นก่อนแล้ว

ข้อจำกัดของหลักฐานที่ควรระบุไว้คือตัวเลขปริมาณทั้งหมดมาจากการมองเห็นของผู้ให้บริการรายเดียว การประเมินว่าแคมเปญนี้เชื่อมโยงกับปฏิบัติการ ActiveCampaign ที่ Fortra เคยรายงานเป็นการประเมิน ไม่ใช่การยืนยัน และการที่ปริมาณลดลงหลังกลางเดือนพฤษภาคม 2569 ไม่ได้แปลว่าปฏิบัติการยุติลง

คำแนะนำ

ปรับกระบวนการตรวจสอบอีเมลให้ทำการทำข้อความเป็นมาตรฐานก่อนนำไปจับคู่กฎ โดยตัดหรือแปลงอักขระในบล็อก Unicode Tags ตั้งแต่ U+E0000 ถึง U+E007F ให้เรียบร้อยก่อนการวิเคราะห์ มิฉะนั้นกฎที่มองหาคำสำคัญจะถูกข้ามไปโดยไม่มีร่องรอย

สร้างกฎตรวจจับที่มองหาการมีอยู่ของอักขระในบล็อกดังกล่าวเป็นสัญญาณในตัวเอง เนื่องจากบล็อกนี้แทบเลิกใช้งานไปแล้ว การพบอักขระเหล่านี้ในอีเมลธุรกิจตามปกติจึงเป็นเรื่องผิดปกติที่ควรถูกยกระดับเพื่อตรวจสอบ

ทบทวนกฎที่อนุญาตแบบเหมารวมตามชื่อเสียงของผู้ส่งหรือตามแพลตฟอร์มการตลาด เพราะการที่อีเมลผ่านการยืนยันตัวตนและมาจากไอพีที่มีชื่อเสียงดีไม่ได้แปลว่าเนื้อหาปลอดภัย ควรใช้การตรวจเนื้อหาและปลายทางของลิงก์ประกอบเสมอ

เฝ้าระวังการเปลี่ยนเส้นทางลิงก์ผ่านโดเมนติดตามการคลิกในตาราง IoC และตรวจสอบปลายทางสุดท้ายของลิงก์ที่ผ่านโดเมนเหล่านั้น แทนการตัดสินจากโดเมนที่ปรากฏในข้อความ

ปรับเนื้อหาการอบรมความตระหนักด้านความปลอดภัยให้สอดคล้องกับความจริงข้อนี้ คือผู้ใช้ไม่สามารถมองเห็นการอำพรางระดับนี้ได้เลยด้วยตาเปล่า การสอนให้ “สังเกตความผิดปกติของข้อความ” จึงไม่ช่วยในกรณีนี้ ควรเน้นการตรวจสอบผู้ส่งและช่องทางรายงานอีเมลน่าสงสัยที่ใช้งานง่ายแทน

Indicators of Compromise (IoCs)

หมายเหตุ: โดเมนด้านล่างถูกทำ defang แล้ว นำไปใช้ต้องเปลี่ยน [.] กลับเป็น . ก่อน เป็นรายชื่อโดเมนผู้ส่งสิบอันดับแรกตามจำนวนที่พบ จากทั้งหมดหลายร้อยโดเมน

แหล่งอ้างอิง

• Phishing Campaign Sends Millions of Emails Using Invisible Unicode to Evade Filters — The Hacker News
• ASCII Smuggling Crosses Over From AI Prompt Injection to Phishing Evasion — Microsoft Security Blog
• Attackers Exploit ActiveCampaign to Deliver Thousands of AI-Generated SBA Phish — Fortra