สรุปสั้น
บริษัท Microsoft กำลังเร่งแก้ไขปัญหาของ Exchange Online ที่กักกล่องจดหมาย (mailbox) ของลูกค้าโดยผิดพลาดมาตั้งแต่วันอาทิตย์ที่ผ่านมา เหตุการณ์นี้ถูกติดตามภายใต้รหัส EX1436407 เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม และยังไม่ได้รับการแก้ไขจนถึงการอัปเดตล่าสุดในเย็นวันพุธ ในช่วงเวลาดังกล่าวผู้ใช้ Exchange Online ที่ได้รับผลกระทบประสบปัญหาการรับและส่งอีเมล ตลอดจนการเข้าถึงปฏิทินของตน
Microsoft เชื่อมโยงปัญหานี้กับการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างพื้นฐานล่าสุดที่ทำให้เกิดการใช้หน่วยความจำมากเกินไป ส่งผลให้เกิดภาวะหน่วยความจำหมด (out-of-memory) และนำไปสู่การกักกล่องจดหมายอย่างไม่ถูกต้อง โดยบริษัทระบุว่า “ปัญหานี้อาจขวางไม่ให้ผู้ใช้บางรายรับอีเมลได้เนื่องจากกล่องจดหมายถูกกักอย่างไม่ถูกต้อง และผู้ที่ส่งอีเมลไปยังกล่องเหล่านี้อาจได้รับรายงานการส่งไม่สำเร็จ (Non-delivery Report หรือ NDR)” การล้างข้อมูลดัชนีส่วนเกินที่กำลังดำเนินอยู่มีความคืบหน้าอย่างต่อเนื่อง จาก 66% ในช่วงบ่ายวันพุธเป็น 72% ในช่วงเย็น
รายละเอียดข่าว
เว็บไซต์ BleepingComputer รายงานเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2569 ว่าบริษัท Microsoft กำลังเร่งแก้ไขปัญหา Exchange Online ที่กำลังดำเนินอยู่ ซึ่งกักกล่องจดหมายของลูกค้าอย่างผิดพลาดมาตั้งแต่วันอาทิตย์ที่ 19 กรกฎาคม เหตุการณ์นี้ถูกติดตามในรหัส EX1436407 และยังไม่ได้รับการแก้ไขจนถึงการอัปเดตล่าสุดในเย็นวันพุธ ทำให้ผู้ใช้ที่ได้รับผลกระทบไม่สามารถรับส่งอีเมลและเข้าถึงปฏิทินได้
Microsoft ระบุว่าการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างพื้นฐานล่าสุดทำให้เกิดการใช้หน่วยความจำมากเกินไปจากผลลัพธ์ข้อมูลการทำดัชนี (indexing) ที่ไม่คาดคิด ส่งผลให้เกิดภาวะ out-of-memory และทำให้กล่องจดหมายที่ได้รับผลกระทบถูกกักอย่างไม่ถูกต้อง บริษัทกำลังดำเนินการล้างข้อมูลดัชนีส่วนเกิน ซึ่งคืบหน้าอย่างสม่ำเสมอ พร้อมทยอยปลดกล่องจดหมายออกจากการกักเพื่อเร่งการกู้คืน เมื่อระดับหน่วยความจำได้รับการตรวจสอบยืนยันในแต่ละภูมิภาค
ทั้งนี้ Microsoft ยังไม่ได้ให้กรอบเวลาว่าจะแก้ไขเสร็จสมบูรณ์เมื่อใด โดยระบุเพียงว่าจะแจ้งในการอัปเดตครั้งถัดไป การอัปเดตครั้งต่อไปเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้กำหนดไว้ในช่วงบ่ายของวันเดียวกัน เวลา 18.00 น. UTC
รายละเอียดปัญหา
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา Microsoft ได้บรรเทาปัญหาอื่นๆ ที่อีเมลถูกกักหรือถูกจัดว่าเป็นสแปมหรืออันตรายอย่างผิดพลาดหลายครั้ง ตัวอย่างเช่น บั๊กของ Exchange Online ที่ทำให้ระบบต่อต้านสแปมกักอีเมลของผู้ใช้บางรายอย่างผิดพลาดในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2568 ขณะที่อีกกรณีหนึ่งทำให้โมเดล machine learning จัดว่าอีเมลจากบัญชี Gmail เป็นสแปมอย่างไม่ถูกต้องในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568
ล่าสุดกว่านั้น ในเดือนกันยายน ปัญหาของบริการต่อต้านสแปมได้ขวางไม่ให้ผู้ใช้ Exchange Online และ Microsoft Teams เปิด URL ได้ และกักอีเมลของพวกเขาอย่างผิดพลาด นอกจากนี้บริษัทยังได้แก้ไขปัญหา Exchange Online อีกกรณีที่กักอีเมลที่ถูกต้องตามกฎหมายในเดือนกุมภาพันธ์ หลังจากกฎการตรวจจับเชิงฮิวริสติกที่ผิดพลาด ซึ่งออกแบบมาเพื่อบล็อกแคมเปญฟิชชิงขโมยข้อมูลรับรอง ได้จัดว่า URL ที่ถูกต้องหลายพันรายการเป็นลิงก์ฟิชชิงอย่างไม่ถูกต้อง แสดงให้เห็นว่าเหตุขัดข้องลักษณะนี้เกิดขึ้นเป็นระยะกับบริการอีเมลบนคลาวด์ของ Microsoft
ผลกระทบต่อไทย
Microsoft 365 และ Exchange Online เป็นระบบอีเมลหลักที่องค์กรไทยจำนวนมากใช้งาน ทั้งภาคเอกชน หน่วยงานราชการ สถาบันการศึกษา และธุรกิจทุกขนาด เมื่อกล่องจดหมายถูกกักโดยผิดพลาด พนักงานจะไม่สามารถรับหรือส่งอีเมลและเข้าปฏิทินได้ ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานทางธุรกิจโดยตรง โดยเฉพาะการติดต่อกับลูกค้าและคู่ค้า อีกทั้งผู้ที่ส่งอีเมลมายังกล่องที่ถูกกักจะได้รับรายงานส่งไม่สำเร็จ ทำให้เข้าใจผิดว่าที่อยู่อีเมลไม่ถูกต้องหรือองค์กรปิดตัวไป แม้เหตุการณ์นี้จะเป็นปัญหาเชิงเทคนิคของ Microsoft เองไม่ใช่การโจมตีไซเบอร์ แต่ก็เป็นเครื่องเตือนใจว่าองค์กรที่พึ่งพาบริการคลาวด์เพียงเจ้าเดียวมีความเสี่ยงเมื่อบริการนั้นขัดข้อง จึงควรมีแผนสำรองสำหรับการสื่อสารในภาวะฉุกเฉิน
คำแนะนำ
องค์กรและผู้ดูแลระบบไอทีของไทยที่ใช้ Exchange Online ควรติดตามสถานะเหตุการณ์ EX1436407 ผ่าน Microsoft 365 admin center อย่างใกล้ชิด และหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลงการตั้งค่ากล่องจดหมายเองในระหว่างที่ Microsoft กำลังดำเนินการกู้คืน เพราะอาจทำให้สถานการณ์ซับซ้อนขึ้น ควรแจ้งผู้ใช้ภายในองค์กรให้ทราบว่าปัญหาเกิดจากฝั่งผู้ให้บริการ ไม่ใช่ความผิดพลาดของผู้ใช้หรือการถูกโจมตี เพื่อลดความตื่นตระหนก สำหรับการสื่อสารสำคัญที่ต้องส่งถึงลูกค้าหรือคู่ค้าเร่งด่วน ควรมีช่องทางสำรอง เช่น โทรศัพท์หรือแอปแชต ในระหว่างที่ระบบยังไม่กลับสู่ปกติ และโดยทั่วไปองค์กรควรพิจารณาวางแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (business continuity) สำหรับกรณีที่บริการคลาวด์หลักเกิดขัดข้องเป็นวงกว้าง