สรุปสั้น

นักวิจัยความปลอดภัยพบ Android Banking Trojan ตัวใหม่ชื่อ OverlayPhantom ที่แพร่กระจายใน 10 ประเทศ โดยปลอมเป็นการอัปเดตแอปที่ผู้ใช้คุ้นเคย เช่น แอปธนาคาร แอปช้อปปิ้ง หรือแอปยอดนิยมอื่น เมื่อติดตั้งแล้ว มัลแวร์จะใช้ Accessibility Service ของ Android ซึ่งเป็นฟีเจอร์ช่วยเหลือผู้พิการ เพื่อควบคุมเครื่องเหยื่อได้เต็มรูปแบบ แล้วแสดงหน้าจอ overlay ปลอมทับแอปธนาคารและกระเป๋าเงินคริปโตเพื่อดักข้อมูลล็อกอิน รหัสผ่าน และรหัส OTP

ข้อมูลที่ถูกขโมยครอบคลุมบัญชีธนาคาร สินทรัพย์คริปโต และข้อมูลส่วนตัวอื่นบนเครื่อง ภัยนี้สำคัญเป็นพิเศษสำหรับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่ง Mobile Banking เติบโตเร็วและผู้ใช้จำนวนมากใช้ smartphone เป็นช่องทางหลักในการทำธุรกรรม

รายละเอียดข่าว

เว็บไซต์ Cyber Security News รายงานเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2569 ว่า Android Banking Trojan ชื่อ OverlayPhantom กำลังแพร่กระจายในอย่างน้อย 10 ประเทศ เพื่อขโมยข้อมูลธนาคารและสินทรัพย์คริปโตจากผู้ใช้ Android มัลแวร์มาในรูปการอัปเดตแอปปลอมที่แจกนอก Google Play Store ผ่านลิงก์ใน SMS อีเมลฟิชชิง หรือเว็บไซต์ที่ถูกบุกรุก เมื่อผู้ใช้ติดตั้ง มัลแวร์จะขอสิทธิ์ Accessibility Service โดยอ้างว่าแอปจำเป็นต้องใช้

เมื่อได้สิทธิ์แล้ว OverlayPhantom จะเฝ้าดูว่าเหยื่อเปิดแอปใด พอเหยื่อเปิดแอปธนาคารหรือแอปคริปโต มัลแวร์จะแสดง overlay ปลอมทับแอปจริงทันที เหยื่อจึงกรอกข้อมูลล็อกอินลงหน้าปลอมโดยไม่รู้ตัว นอกจากนี้มัลแวร์ยังดักข้อความ SMS เพื่อขโมย OTP บล็อกการแจ้งเตือนจากธนาคาร และส่งข้อมูลทั้งหมดกลับไปยังเซิร์ฟเวอร์ของผู้โจมตีแบบ real-time

วิธีการโจมตีและความสามารถ

การแพร่กระจาย:

  • ปลอมเป็นการอัปเดตแอปธนาคาร แอปช้อปปิ้ง หรือแอปยอดนิยม
  • แจกจ่ายผ่านลิงก์ใน SMS ฟิชชิง อีเมล และเว็บไซต์ที่ถูกบุกรุก
  • ไม่ได้อยู่บน Google Play Store — จึงต้องการให้เหยื่อเปิด “Unknown Sources”

การใช้ Accessibility Service:

  • ขอสิทธิ์ Accessibility เพื่อ “อ่านหน้าจอ” และ “ดำเนินการในนามผู้ใช้”
  • ตรวจจับแอปธนาคารที่เปิดใช้งานและแสดง overlay ทันที
  • บล็อกการกดปุ่ม Back เพื่อไม่ให้เหยื่อหนีออกจากหน้า overlay

ข้อมูลที่ถูกขโมย:

  • ข้อมูลล็อกอินบัญชีธนาคาร (username, password)
  • รหัส OTP จาก SMS และ authenticator apps
  • ข้อมูล seed phrase และ private key ของกระเป๋าคริปโต
  • รายชื่อผู้ติดต่อและข้อมูลส่วนตัวอื่น ๆ

ผลกระทบต่อไทย

ภัยคุกคาม Android Banking Trojan มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับประเทศไทย เนื่องจากการใช้งาน Mobile Banking เติบโตอย่างรวดเร็ว โดยธนาคารหลักทุกแห่งในไทยมีแอปพลิเคชันที่ผู้ใช้ใช้ทำธุรกรรมประจำวัน

ผู้ใช้ Android ในไทยที่ดาวน์โหลดแอปจากแหล่งภายนอก Play Store มีความเสี่ยงสูงสุด โดยเฉพาะแอปปลอมที่อ้างว่าเป็นเวอร์ชันที่ดีกว่าหรือแอปที่ไม่มีในไทย

ผู้ใช้คริปโตเคอเรนซีในไทยซึ่งมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องก็เป็นเป้าหมายสำคัญ เนื่องจาก OverlayPhantom มุ่งเป้าขโมยสินทรัพย์คริปโตด้วย

ธนาคารและผู้ให้บริการ Mobile Banking ในไทยควรแจ้งเตือนลูกค้าถึงความเสี่ยงนี้และแนะนำให้ดาวน์โหลดแอปจาก Play Store อย่างเป็นทางการเท่านั้น

คำแนะนำ

  1. ดาวน์โหลดแอปจาก Google Play Store เท่านั้น — ไม่ติดตั้งแอปจากแหล่งภายนอกโดยเด็ดขาด โดยเฉพาะแอปธนาคาร
  2. ตรวจสอบสิทธิ์ Accessibility — ไปที่ Settings → Accessibility → Downloaded Apps แล้วตรวจว่ามีแอปแปลกปลอมได้รับสิทธิ์นี้หรือไม่
  3. ระวังการขอสิทธิ์ Accessibility — แอปที่ถูกกฎหมายส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องขอสิทธิ์ Accessibility หากแอปธนาคารปลอมขอสิทธิ์นี้ให้ปฏิเสธทันที
  4. เปิดใช้ Google Play Protect — ช่วยสแกนและตรวจจับแอปอันตรายบนอุปกรณ์
  5. ใช้ SMS 2FA อย่างระมัดระวัง — หากพบพฤติกรรมผิดปกติบนสมาร์ตโฟน ให้ติดต่อธนาคารและ block บัตรทันที

แหล่งอ้างอิง